Arabalarınız sizi izliyor: FTC General Motors'u cezalandırdı, veri gizliliği krizine girdi

Federal Ticaret Komisyonu (FTC), geçen yıl Mart ayındaki tarihi kararıyla General Motors (GM) ve OnStar biriminin, sürücülerin kesin konum ve sürüş davranışı verilerini "bilinçli onay" almadan toplayıp üçüncü taraflara (sigorta şirketleri ve veri brokerları dahil) satmasını yasakladı. Bu kararla otomobil endüstrisinin "tekerlekli akıllı telefon" modeli ilk kez federal düzeyde sert bir durdurma işaretiyle karşılaştı.

Hangi veriler toplanıyordu?

Modern araçlar; ivmelenme, frenleme şiddeti, viraj hızı, yolculuk rotaları, infotainment sistemine eşleşen telefonların adres defteri ve çağrı kayıtları gibi yüzlerce veri noktasını saniyede bir kaydediyor. GM skandalında, bu veriler "Smart Driver" programı kapsamında sürücülerin habersizce sigorta şirketlerine aktarılmış, prim artışlarına neden olmuştu.

Sadece GM değil: Ford ve Honda da radarda

California Gizlilik Koruma Ajansı (CPPA), 2024 yılında Ford ve Honda'ya yönelik yürütme uyarıları yayımladı. Her iki marka da tüketicilerin veri satışından çıkma (opt-out) haklarını kullanmalarını "aşırı zorlaştırdı" gerekçesiyle idari para cezası yedi. CPPA, araç arayüzlerinde "Kabul Et" butonunun öne çıkarıp "Reddet" seçeneğinin menülerin derinliklerine gömülmesi pratiklerinin yasaya aykırı olduğunu tespit etti.

Yasal boşluk ve gelecek

ABD'de henüz federal kapsamlı bir veri gizliliği yasası (GDPR benzeri) yok; Kalifornya (CCPA/CPRA), Virginia ve Colorado gibi eyalet yasaları boşluğu dolduruyor. FTC'nin GM kararı "haksız ticari praktyk" otoritesiyle verildiği için, diğer otomotiv devlerinin (Tesla, Stellantis, Toyota vb.) veri politikalarını gözden geçirmesi bekleniyor. Uzmanlar, 2026 model yılı araçlarda "Veri Gizliliği Kontrol Paneli" standartlaşmasının zorunlu hale gelebileceğini öngörüyor.