Carney Ankara'da: Silah embargosunun tam kalkması ve 15 milyar dolarlık ticaret hedefi imzalandı

Kanada Başbakanı Mark Carney, bugün Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı baş başa ve heyetlerarası görüşmelerle, iki ülke ilişkilerinde "yeni bir stratejik dönemin" başladığını işaret etti. Ziyaretin en somut sonucu, 2019'dan beri süren kanadalı tarafının silah ihracat kısıtlamalarının (embargo) tamamen kalkırılması ve karşılıklı yatırımları kapsayan kapsamlı bir çerçeve anlaşmasının imzalanması oldu.

Savunma sanayisinde 'tarihi kırılma'

Görüşmelerden sonra yapılan basın toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada'nın Türk savunma sanayii firmalarına (özellikle Baykar ve TUSAŞ) uyguladığı motor, avionik ve sensör parçaları ihracat yasaklarının "tamamen ve geri dönüşsüz" olarak kaldırıldığını açıklad. Bu kararın, Türkiye'nin yeni nesil müharip insansız hava araçları (MİHA) ve GÖKBEY helikopter programları için kritik kanalı açacağı kaydedildi. Carney de ifadelerinde, "NATO müttefiki Türkiye'nin savunma ihtiyaçlarını karşılamak Kanada'nın stratejik sorumluluğundandır" diyerek kararın siyasi iradeyle alındığını vurguladı.

Ticaret hedefi 15 milyar dolara çekildi

İki lider, 2023 yılında 4,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen çift taraflı ticaret hacminin, 2028 sonuna kadar 15 milyar dolar hedeflenerek neredeyse 4 katına çıkarılacağını bildiren "Geliştirilmiş Ticaret ve Yatırım İşbirliği Yol Haritası"nı da imzaladı. Odak alanları; nükleer enerji (Candu reaktör teknolojisi), LNG altyapısı, kritikal madenler (litobakır, kobalt) ve yapay zeka alanlarında ortak girişimler olarak belirlendi. Kanadalı yatırımcılardan oluşan bir iş heyetinin de eşlik ettiği ziyarette, Türk tarafı Kanada Pension Fonları'nın Türkiye altyapı ve enerji projelerine girişi için "teşvik paketi" hazırladığını belirtti.

Arktik, Ukrayna ve Gazze gündemde

Görüşmelerde jeopolitik dosyalar da yoğunca ele alınd. Carney,Kanada'nın Arktik güvenliği politikasında Türkiye'nin gözlemci statüsünden işbirlikçi statüsüne yükseltilmesi teklifini masaya yatırdı. Ukrayna savaşında Türkiye'nin "deniz tahliye koridoru" ve barış girişimlerindeki rolü övülürken, Gazze'de dauer bir ateşkes ve iki devlet çözümü için ortak diplomasik çaba sürdürüleceği kaydedildi. Erdoğan, "Kanada'nın Gaziye insani yardımı ve UNRWA fonlaması yönündeki tutumunun önemi vurgulanırken, bölgedeki kalıcı barış için Hamas'ın silah bırakması şartı hatırlatıldı" ifadelerini kullandı.

Resmi törenlerle başlayan ve akşam yemeğiyle sona eren ziyaret, Kanada Başbakanı'nın bir sonrakı toplantısı için Brüksel'e (NATO Zirvesi) yönelmesiyle tamamlanacak. Dışişleri çevreleri, Carney'nin bu ziyaretin "Kanada dış politikasının Indo-Pasifik odaklılığından, NATO ve Arktik güvenliğine doğru pragmatik bir dönüşünün sinyali" olarak okunduğunu aktarıyor.