Arbitrum DAO, Timeboost ile işlem sıralamasını leilona bağladı: FCFS modeli tarihe karıştı

Arbitrum ekosistemi, işlem sıralama mekanizmasında kökenine kadar etkileyecek bir paradigm değişimini resmileştirdi. Arbitrum DAO, geçtiğimiz hafta sona eren on-chain oylamada, Offchain Labs tarafından geliştirilen Timeboost protokolünün Arbitrum One ana ağında devreye girmesini onayladı. Bu karar, network'ün başlangıçtan beri kullandığı ve merkezi sekansör tarafından işletilen "İlk Gelen Önce İşlenir" (FCFS) modelinin yerini, kullanıcıların işlem önceliği için teklif verdiği bir leilona bırakacak.

FCFS'den mühürlü teklif leilONUNA: Neden Timeboost?

Mevcut FCPS modelinde, merkezi sekansöre en önce ulaşan işlem bloklara yerleştiriliyordu. Bu yapı, düşük gecikmeli (low-latency) altyapıya sahip arbotlara ve "sandwich" saldırıları yapan MEV aktörlerine ciddi bir avantaj tanıyordu; çünkü onlar işlemleri gönderme yarışını kazanabiliyordu. Timeboost ise, kullanıcıların işlemlerine bir "öncelik ücreti" (priority fee) ekleyerek blok içindeki konumlarını bir leilona taşımasına izin veriyor. Bu leilonda teklifler gizli (sealed-bid) sunulduğu için, önden görüşlü (front-running) botların teklifleri görüp üzerini örtmesi engelleniyor.

Priority Gas Auction (PGA) farkı ve MEV ekonomisi

Gündemde karıştırılan bir detay şu: Timeboost, Ethereum ana ağında geçerli olan klasik Priority Gas Auction (PGA) modelinin birebir aynısı değil. PGA'da kullanıcılar gaz fiyatını (gas price) artırarak madencileri/validatörleri çarpar; bu da ağ tıkanıklığında gaz savaşlarına yol açar. Timeboost'ta ise ödenen "öncelik ücreti" gaz fiyatından ayrı bir alan olarak hesaplanır ve bu gelirler doğrudan Arbitrum DAO hazinesine (veya belirlenen dağıtım mekanizmasına) akar. Yani MEV kaynaklı değer, merkezi sekansörün veya arbotların cebine değil, protokol ve topluluğa yönlendiriliyor. Offchain Labs açıklamasına göre bu model, "ağ güvenliğini artırırken kullanıcı deneyimini gaz volatilitesinden ayırmayı" hedefliyor.

Uygulama süreci ve testnet verileri

Oylama sonrası süreçte, protokol önce Arbitrum Sepolia testnetinde canlıya alınacak. Offchain Labs ekibi, testnet verilerinin analiz edilmesi ve contrect adreslerinin denetlenmesi sürecinin yaklaşık 4-6 hafta süreceğini belirtti. Ana ağ (Mainnet) aktivasyonu için kesin bir blok numarası henüz duyurulmamış olsa da, DAO onayı verildiği için teknik entegrasyon çalışmaları hızlandı. Geliştiriciler, mevcut RPC endpoint'lerinde ve SDK'larda (örneğin ethers.js/viem) Timeboost parametrelerini (priorityFee) desteklemek için güncellemeler yayınlamaya başladı.

Bu değişiklik, Arbitrum'ün "Aşama 2" desentralizasyon hedefleri (BoLD protokolü ile birlikte) doğrultusunda, sekansör merkeziyetçiliğinin risklerini azaltmak ve MEV çıkarımını şeffaf hale getirmek adına atılan en somut adım olarak değerlendiriliyor. Kullanıcılar için ise mesaj net: artık hızlı kablo çekmektense, akıllı teklif vermek ödüllendirilecek.