Bayer, St. Louis'ta Roundup davasını kazandı: Uzlaştırma stratejisi güçlendi

St. Louis (AA/Reuters) - Missouri eyalet mahkemesi cümlesi, Bayer'in satın aldığı Monsanto firmasının Roundup markalı tarım ilacının, üç kadının lenfom tipinde kanserlerine neden olmadığı kararı verdi. Verilen hukuki süreçte mahkeme, delillerin ilaç ile hastalık arasında nedensellik kurmak için yetersiz kaldığına kanaat getirdi.

Bu hüküm, Bayer için stratejik bir öneme sahip. Şirket, ABD'de hâlâ açık olan yaklaşık 100 binin üzerindeki Roundup davalarının büyük bölümünü uzlaştırma yoluyla kapatmak için 2020'den bu yana milyar dolarlık fonlar ayırmış durumda. St. Louis, Monsanto'nun eski merkezi olduğu için davacılar tarafından en uygun yargı yeri olarak görülmekteydi; bu mağlupiyet, davacı avukatlarının pazarlık gücünü ciddi oranda zayıflattı.

Son beş davada dördüncü galip gelme

Mahkeme kayıtlarına göre bu kararla Bayer, son 18 ay içinde görüşülen beş büyük Roundup davasından dördünü kazanmış oldu. Şirket, bu serinin "bilimsel kanıtların güvenliğini kanıtladığını" savunan açıklamalarında bu istatistiği öne çıkarıyor. Davacı tarafı avukatları ise hükmün temyiz edileceğini ve jüri seçim sürecindeki prosedürel itirazların sürdürüleceğini bildirdi.

Bayer finansal tablolarında, uzlaştırma ve hukuki masraflar için ayırdığı teminatı (provision) 2023 sonu itibarıyla yaklaşık 6,5 milyar euro seviyesinde tutmuştu. Analistler, bu galibiyet zincirinin şirketin nakit akışı riskini azalttığını, ancak ABD Yüksek Mahkemesi'nin federal etiketleme yasalarının eyalet davalarını engelleyip engellemediği konusundaki bakış açısının nihai çizgiyi belirleyeceğini vurguluyor.

Bilimsel tartışma ve önlem gündemi

Davaların odak noktası, Roundup'un etkin maddesi glifosatın kanserojenik olup olmamasıdır. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve Avrupalı otoriteler glifosatın "kanserojen olmadığını" belirtirken, Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) 2015'te maddeti "insanlar için olası kanserojen" (Grup 2A) olarak sınıflandırmıştı. Bayer, federal etiketleme kurallarının eyalet düzeyindeki "uyarı eksikliği" iddialarını baskıladığını (preemption) ileri sürerek ABD Yüksek Mahkemesi'ne başvurdu; bu başvuru hâlâ değerlendirme aşamasında.

Piyasa tepkisi ölçülü oldu; Frankfurt borsasında Bayer hissesesi açılışta hafif değer kazandır. Uzmanlar, şirketin uzun vadeli sorumluluk riskinin azaldığına işaret ediyor, ancak eyalet mahkemelerindeki davaların tamamen biteceğine dair kesin bir zaman çizelgesinin olmadığını kaydediyor.