Birleşik Krallık 2026: Starmer Dönemi Ortasında Ekonomik İstikrar Arayışı ve Siyasi Dengeler

Londra — Keir Starmer'in Başbakanlık koltuğuna oturduğu Temmuz 2024'ten bu yana geçen 14 ay, Birleşik Krallık'ın son on yıldaki en kapsamlı siyasi geçiş sürecini işaret ediyor. Eylül 2026 itibarıyla Workers Partisi (İşçi Partisi) hükümeti, 'değişim' vaadiyle gelen oyları, yönetmenin zor gerçeğine çevirme çabası içinde; ekonomik daralmadan sağlık sisteminin çöküş riskine, İngiliz Kanalı'ndaki göçmen tehlikesinden Brexit sonrası AB ilişkilerinin kırılgan barışına uzanan çok boyutlu bir testle karşı karşıya.

Ekonomik tablo: Büyüme durgunluğu ve faiz kararı beklentisi

Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre 2026 yılı ikinci çeyrekte ekonomik büyüme neredeyse sıfır seviyesinde seyrederken, İngiltere Bankası (BoE) enflasyonun %2 hedefine dayanıklı bir şekilde indiğini sinyallemiş, faiz oranlarını kademeli indirme yoluna girmişti. Hazine Bakanı Rachel Reeves'in 'ekonomik istikrar ilkesi' olarak adlandırdığı katı mali disiplin; vergi artırımları (özellikle Milli Sigorta katkılarında işveren yükü) ve harcama kısıtlamalarıyla finanse edilen bir model oluşturdu. Bu model, piyasa güvenini sağlamakla birlikte, yerel yönetimlerin iflas riski ve kamusal yatırım boşluğu eleştirilerini de beraberinde getirdi. Son KAP bildirimlerine dayanan analizler, özel sektör yatırımlarının planlama reformları beklerken 'bekle ve gör' moduna girdiğini gösteriyor.

NHS ve kamu hizmetleri: '18 hafta' hedefinin gerçeği

Sağlık Bakanı Wes Streeting'in 'hasta pasaportu' ve dijitalleşme odaklı reform paketi, TÜİK'e karşılık gelen NHS İngiltere verilerine göre bekleme listelerindeki 7,6 milyonluk rekor seviyeyi kırma konusunda henüz somut bir düşüş sağlamadı. Hükümetin '18 hafta yönlendirme-garanti' vaadi, personel eksikliği ve sosyal bakım finansmanındaki boşluk nedeniyle 2028-29 hedef yılına kadar ertelendi. Resmi raporlar, acil servislerde 4 saatlik bekleme hedefinin de yüzde 70'lerin altına düştüğünü, yani 10 hastadan 3'ünün hâlâ hedef sürenin üzerinde beklediğini ortaya koyuyor.

Göç ve sınır güvenliği: 'Göçmenliği durdur' sloganının maliyeti

İçişleri Bakanlığı'nın yayımladığı son çeyreklik istatistiklere göre, İngiliz Kanalı'nı küçük teknelerle geçen göçmen sayısı 2024-2025 zirvesine göre azalmış olsa da, yılın ilk dokuz ayında 2023 verilerinin üzerinde seyrediyor. Hükümet, Ruanda planını iptal edip 'Sınır Güvenlik Komutanlığı' kurarak suç örgütlerine odaklanan yeni bir strateji izliyor. Ancak, işlem süresi uzayan başvuru birikimi ve mülteci konutlama maliyetleri (yıllık 4 milyar sterlin civarında) bütçeyi sızlatmaya devam ediyor. Son yargıtay kararları, 'güvenli üçüncü ülke' kavramının yorumunda hükümete kısıtlamalar getirmiş durumda.

Dış politika: AB ile 'sıfırlama' ve Trump faktörü

Starmer, Brexit Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA) 2026 gözden geçirmesini fırsat bilerek, veteriner standartlarda uyum (SPS anlaşması), gençlik mobilite şeması ve savunma sanayii işbirliği gibi 'düşük asılı meyveleri' toplama çabasında. Brüksel'de yapılan teknik toplantılarda, Avrupa Mahkemesi (ECJ) denetimi konusunda İngiltere'nin 'kırmızı çizgisi' korunduğu, ancak dinamik uyum mekanizmaları üzerinden gümrük kontrollerinin hafifletildiği görülüyor. ABD'de olası bir Trump yönetimi dönüşü senaryosu ise, NATO yükümlülükleri ve ticaret dengesizliği konularında Londra'yı zor bir denge aktına itiyor; Downing Street kaynakları 'kurumsal ilişkilerin dayanıklılığı' vurgusu yapıyor.

Gelecek ay beklenen Sonbahar Bütçesi ve Mayıs 2027 yerel seçimleri, Starmer'in 'ülkeyi onarma' narratifinin sandıkta test edileceği iki kritik kilometre taşı olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, hükümetin reformların meyvelerinin olgunlaşması için zaman isteyen bir strateji izlediğini, ancak seçmenin sabrının kısıtlı olduğunu kaydediyor.