Bombardier hisseleri çöktü: ABD-Kanada ticaret savaşı havacılığa yayıldı, Trump'in yeni hedefi belli oldu

Toronto ve New York borsalarında işlem gören Bombardier hisseleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı yeni yürütme emri sonrasında dün akşam kapanışta ve bugün açılışta ciddi bir satış baskısıyla karşılaştı. Piyasa verilerine göre hisse değeri, ticaret savaşı endişelerinin zirveye tırmanmasıyla iki yıldır görmediği seviyelere geriledi.

Neden şimdi Bombardier hedef alındı?

Beyaz Ev'den yapılan resmi açıklamada, "ulusal güvenlik" ve "kritik altyapı bağımlılığının azaltılması" gerekçesiyle Kanada menşeli iş jetleri ve havacılık parçalarına ek gümrük getirilmesi kararı açıklandı. Karar, Bombardier'in Global 7500 ve Challenger serisi gibi amiral gemisi modellerinin ABD pazarına girişi doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, bu hamlenin ABD havacılık endüstrisinin Kanada'dan alınan alüminyum ve titanyum girdisi üzerindeki maliyet avantajını kırma çabası olduğunu vurguluyor.

Kanada'nın yanıtı: "Dolaylı ihracat" hedefte

Ottawa'dan gelen ilk tepkide Dış Ticaret Bakanı, ABD'nin USMCA (ABD-Meksika-Kanada Anlaşması) hükümlerini ihlal ettiğini savundu. Kanada Hükümeti, karşılık gümrük listesini hazırlarken ABD'den ithal edilen havacılık motoru parçaları, avionik sistemleri ve özel alüminyum alaşımlarını hedef almayı planlıyor. Bu durum, Bombardier'in montaj hatlarının yanı sıra ABD tarafındaki tedarikçilerini (Collins Aerospace, Pratt & Whitney Canada iş birliği vb.) de darbe alacak bir "çapraz ateş" riskini beraberinde getiriyor.

Tedarik zinciri entegrasyonu kırılmaz mı?

Bombardier yönetimi, geçtiğimiz çeyrek bilanço toplantısında ABD pazarına olan bağımlılığın "stratejik bir risk" olmadığını, aksine entegre tedarik zincirinin her iki ülke için de kazançlı olduğunu savunmuştu. Ancak yeni gümrük bariyerleri, Learjet 75 Liberty ve Global 8000 programlarının maliyet hesaplamalarını baştan aşağı yenilemeye zorlayabilir. Analistler, şirketin fiyatlama gücünün düşeceğini ve teslimat takvimlerindeki gecikmelerin müşteri iptallerine yol açabileceğini öngörüyor.

Trump'in radarında bir sonraki hedef: Kritik mineraller

Beyaz Ev çevrelerinden sızdırılan bilgilere göre, yönetim bir sonraki adımda Kanada'nın nadir toprak elementleri ve kobalt/grafit kaynakları üzerindeki hakimiyeti hedef alıyor. Bu hamle, sadece havacılığı değil, ABD'nin elektrikli araç ve yarı iletken stratejisini de doğrudan etkileyecek. Piyasa takipçileri, önümüzdeki hafta beklenen Ticaret Temsilciliği (USTR) raporunda bu minerallerin "232 Sayılı Araştırma" kapsamına alınması ihtimaline karşı pozisyon almaya başladı.