Diyarbakır'da tarihi Zenger Konağı kamulaştırılıyor: Zeki Zenger'den benzinli eylem

Diyarbakır — Sur Belediyesi'nin "Sur İç Alan Kentsel Dönüşüm Projesi" kapsamında kamulaştırma kararı verilen ve tarihi sularda yer alan Zenger Konağı'nın boşaltılması işlemleri bugün gündeme getirildi. Mülk sahibi Zeki Zenger, konak önünde yapılan tahliye çalışmalarına tepki olarak vücuduna benzin dökerek kendini yakmaya kalkıştı. Anlık müdahaleye geçen polis ekipleri Zenger'i engelleyip güvenliğe aldırken, bölgede gerginlik yaşandı.

Tarihi miras ve kamulaştırma çelişkisi

Diyarbakır Surpigi Suriçi Alanı'nda, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tarihi dokunun içinde bulunan Zenger Konağı, 19. yüzyılın sonlarına dayanan bir yapıdır. Konak, Sur Kentsel Dönüşüm Projesi'nin 2. Etap alanına girmesiyle birlikte 2016 tarihli kabine kararı ile kamulaştırma kapsamına alınmıştı. Uzun yıllar süren yargılama sürecinde Değerleme Komisyonu tarafından belirlenen bedel teklifi, mülk sahibi Zeki Zenger tarafından "piyasa değerinin çok altındadır" itirazıyla reddedilmiş, dosya istinaf mercilerine gitmişti.

Son gelişme: İcra ve tahliye

Geçtiğimiz aylarda Yargıtay'ın kamulaştırma bedeli üzerindeki son kararı ile yolu açılan icra takibi, bugün savcılık ve polis eşliğinde icra müdürlüğü ekiplerinin konak başına gelmesiyle somutlaştı. Tahliye tebliğatının yapılması için kapıya çalan ekiplerle Zenger arasında yaşanan sözlü tartışma, Zenger'in aracından getirdiği benzin bidonunu vücuduna dökmesiyle radikal bir boyut kazandı. Olay yerinde bulunan gazetecilere Zenger, "Bu ev benim ailemizin nefesi, tarihimiz. Bize teklif ettikleri rakamla Sur'da bir garaj bile alamayız. Ben buradan ayrılmam, yanarım" diye konuştu.

Polis müdahalesi ve yasal süreç

Özel Harekat ve Asayiş ekiplerinin hızlı müdahalesiyle Zenger'in elinden briquet alınıp güvenli alana çekildiği belirtildi. Zenger, polis karakoluna götürülerek ifadesi alındı. Diyarbakır Valiliği'nden yapılan açıklamada, "Kamulaştırma işlemleri yasal çerçevede sürmekte, mülk sahibinin itiraz hakları saklıdır" ifadeleri kullanıldı. Sur Belediyesi kaynakları ise konakta bulunan kiracıların da tahliye edilmesi için yasal sürecin işletildiğini aktardı.

Sur'da kamulaştırma tartışmaları yeniden alevlendi

Olay, Sur Bölgesi'nde 2015-2016 yıllarındaki çatışmalar sonrası başlatılan kentsel dönüşüm sürecinde, mülk sahipleri ile idare arasındaki "adil bedel" ve "miras koruma" dengesizliğinin sembolik bir noktası olarak değerlendiriliyor. Sivil toplum kuruluşları ve mimar odaları, tarihi konakların işlevsiz hale getirilip özel şirketlere devredilmesine karşı yıllardır uyarıda bulunuyor. Zenger Konağı eylemi, bölgedeki diğer mülk sahiplerinin de tahliye süreçlerinde benzer tepkiler vermesi riskini gündeme getirdi.