Eğirdir Gölü'nde Endemik Balık Koruması: Su Eylem Planı Kapsamında Örnekleme Çalışmaları Başladı

Eğirdir Gölü ekosistemi için hayati önem taşıyan "Su Eylem Planı" kapsamında, göldeki endemik balık türlerinin korunması ve muhafazası amacıyla kapsamlı bilimsel örnekleme çalışmaları başlatıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehirleşme ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, üniversite bilim insanları ve ilgili kurum uzmanları katılımıyla yürütülen çalışmalar; göldeki su kalitesinin düşmesi, kuraklık ve av baskısı gibi tehditlerle mücadelede veri tabanı oluşturmayı hedefliyor.

Dünya'da Sadece Burada Yaşayan Türler Koruma Altına Alınıyor

Eğirdir Gölü, Türkiye'nin ikinci büyük doğal gölü olmasının yanı sıra, dünyada sadece bu gölde yaşayan Pseudophoxinus egridiri (Eğirdir kıyı balığı) ve Pseudophoxinus handlirschi (Eğirdir gökçe balığı) gibi kritik derecede tehlikeli (CR) endemik türlere ev sahipliği yapıyor. IUCN Kırmızı Listesi'ne göre yok olma riski en yüksek kategoride olan bu türler, son yıllarda göl seviyesindeki dalgalanmalar ve su kalitesindeki değişiklikler nedeniyle popülasyonlarında ciddi azalmalar yaşadı. Su Eylem Planı, bu türlerin mevcut popülasyon büyüklüğünü, yaş yapısını ve üreme alanlarını tespit ederek acil müdahale stratejileri belirlemeyi amaçlıyor.

Bilimsel Yöntemle Veri Toplama Süreci

Çalışmalarda elektrobalıklama, ağlama ve su altı görüntüleme sistemleri gibi standartlaştırılmış bilimsel yöntemler kullanılıyor. Elde edilen örneklerden; tür tanımı, boy-ağırlık ölçümleri, gonat gelişim durumu (üreme döneminin belirlenmesi), yaş tayini (otolit incelemesi) ve genetik analizler için doku örnekleri alınıyor. Bu veriler, türlerin hangi derinlik ve habitatları tercih ettiğini, mevcut stok durumunu ve genetik çeşitliliğin kaybedilip kaybedilmediğini ortaya koyacak. Bakanlık yetkilileri, çalışma sonuçlarının yıl sonuna doğru raporlanacağını ve bu rapor ışığında koruma alanlarının yeniden sınırlandırılabileceğini, av yasaklarının gözden geçirilebileceğini kaydetti.

Sadece Balık Değil, Tüm Ekosistem Hedefte

Su Eylem Planı, sadece balık türleriyle sınırlı kalmayarak; gölün su seviyesi yönetimi, kirlilik kaynaklarının (tarımsal ilaçlar, atık sular) kontrolü, su ürünleri üretimi ve turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği gibi bütüncül bir yaklaşım benimsiyor. Örnekleme çalışmaları, gölün trofik durumunu (besin tuzu yükü) belirlemek için fitoplankton ve bentik makroinvertebrat (dip canlıları) analizlerini de kapsıyor. Bilim insanları, gölün "mezotrof" (orta besinli) karakterinin "ötrofik" (aşırı besinli) karaktere kaymasını engellemek için azot ve fosfor yükünün kesinlikle kontrol altına alınmasının gerektiğini vurguluyor.