Fransa'da Eğitim Protestoları Sertleşti: Gözaltı Rakamı 400'ü Buldu, Sendikalar 'Sonsuz Grev' Çağrısı Yaptı

Paris — Fransa'da yeni eğitim yılının açılmasıyla birlikte başlayan eylemler, dün akşam Paris, Lyon, Marseille, Toulouse ve Lille'deki yoğun polis müdahalesiyle gergin bir gerilime dönüştü. İçişleri Bakanlığı'nın gece yarısı yaptığı ilk açıklamada, ülke genelinde düzenlenen yürüyüşlerde ve okul boykotlarında 400 kişi gözaltına alındığı, 그중 380'ının serbest bırakıldığı, 20'sinin ise şiddetli eylem ve polis görevlisine direnme suçlamalarıyla tutukluluğa sevk edildiği belirtildi.

Tetikleyici: 2027 Bütçesi Taslağı ve 'Choc des Savoirs' Uygulaması

Eylemlerin arka planında, Eylül ayı başında Meclis'e sunulan 2027 Bütçesi Taslağı'nda eğitim bütçesinin reel terimlerde %1.2 azaltılması ve "Choc des Savoirs" (Bilgi Şoku) adı verilen, öğrencileri seviyelerine göre gruplayan (groupes de besoins) reformun zorunlu kılınması yer alıyor. Sendikalar, reformun sınıf mevcutlarını artırdığını, öğretmen yükünü ağırlaştırdığını ve eşitsizliği derinleştirdiğini savunuyor. SNES-FSU Genel Sekreteri Sophie Vénétitay, dün basın toplantısında "Bu bütçe, okulun yıkım planıdır; personel açığını kapatmak yerine sözleşmeli öğretmen (contractuel) sayısını artırıyor" ifadelerini kullandı.

Sokakta Ne Oldu? Blokajlar, Yürüyüşler ve Polis Müdahalesi

Dün sabah 08:00 itibarıyla başlayan eylemlerde, liselerde "blokaj" (giriş engelleme) yöntemiyle dersler durduruldu. Paris'te Place de la République'ten Başbakanlık'a doğru düzenlenen ana yürüyüşte sendika verilerine göre 45.000, polis verilerine göre 18.000 kişi yürüdü. Lyon ve Marseille'de de binlerce öğrenci ve öğretmen sokaklarda yer aldı. CRS (Compagnies Républicaines de Sécurité) timleri, Place de la Bastille ve Place de la Nation çevresinde atılan projeksiyonlar ve yangın söndürme tüpleri nedeniyle su tozu ve gaz bombalarıyla dağıtım yaptı. Yargı denetçileri (observateurs juridiques), gözaltına alınanların önemli kısmının "toplu halde halka karışma" gerekçesiyle, şiddetli eylem kanıtı olmadan tutuklandığını kaydetti.

Sendikalar Birleşti: 'Sınırsız Grev' Kararı Alındı

Gece yarısı yapılan acil toplantıda CGT Éduc'action, FO, SUD Éducation, CNT-SO ve öğrenci örgütü UNEF ortak bir açıklama yayınlayarak, yarın Perşembe günü başlayacak sınırsız grev (grève illimitée) çağrısını yaptılar. Açıklamada, "Bakanlık müzakere masasına somut tekliflerle gelene kadar eylemler sürdürülecek" denildi. CFDT ve UNSA ise "sorumluluk sahibi" tavır sergileyerek, önümüzdeki hafta Bakanlıkla planlanan toplantıyı beklemeyi tercih ettiğini, ancak eylem haklarını desteklediklerini bildirdi. Bu ayrışma, Fransız sendikalizminin klasik "reformist/radikal" çizgisinin yeniden netleştiğini gösteriyor.

Siyasi Yankılar: Elysee'den 'Sakinlik', Meclis'ten Sert Eleştiri

Elysee Sarayı dün gece kısa bir bildiride "Cumhuriyetin düzeni içinde ifade özgürlüğü"nu vurgularken, polis müdahalesinin "oranlı" olduğunu savundu. Milli Eğitim Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada ise reformun "başarı şansını artırmak için" gerekliliği tekrarlanarak, sendikalara "yol haritası" üzerinden müzakere çağrısı yapıldı. Meclis'te sol ittifakı Nouveau Front Populaire (NFP) grubu, İçişleri Bakanı'ndan hesap soruşturması açacağını, gözaltı sayısının "siyasi bir tasfiye operasyonu" olduğunu iddia etti. Sağ uç Rassemblement National (RN) ise "sokak kaosu"nu ve "yetkisizlik"i hedef alarak hükümetin istifa talep etti.

Gelecek Hafta Kritikal: Müzakere Masası mı, Çöküş mü?

Önümüzdeki Salı günü Bakanlıkta sendikalarla ilk resmi görüşme planlanıyor. Sendikaların "kırmızı çizgileri" şunlar: 2027 bütçesindeki eğitim kesintilerinin iptali, 4.000 kadrolu öğretmen alımının hemen gerçekleştirilmesi, "gruplama" reformunun askıya alınması ve sözleşmeli personelin statü güvencesi. Hükümetin, Avrupa Komisyonu'nun talep ettiği 2027'ye kadar kamu açığının %3'e indirgeme hedefi (Stability Pact) ile sendika talepleri arasında sıkıştığı görülüyor. Eğer Salı görüşmesi sonuçsuz kalırsa, gelecek hafta ortasında kamu personeli geneline (enerji, ulaşım, sağlık) yayılabilecek bir "genel grev" riski gündeme geliyor.