Gazikültür'den 'Antep Ermenileri' yeniden basıldı: Arşiv belgeleriyle unutulan tarih ışığa çıktı

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Gazikültür Yayınları, tarihin karanlık kalmış sayfalarını aydınlatan akademik çalışmalarla kültür mirasını taşımaya devam ediyor. Bu çerçevede Prof. Dr. Ramazan Erhan Güllü'nün "Antep Ermenileri: Sosyal, Siyasi ve Kültürel Hayat" başlıklı eseri, geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmak üzere ikinci baskısı yapıldı.

Gaziantep Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Güllü'nün doktora tezi temel alınarak şekillenen ve 2019 yılında ilk kez basılan kitap, Türkiye Tarih Kurumu'nun "Yılın En İyi Tarih Kitabı" ödülünü almıştı. Eser, Anadolu'nun derinliklerinde yüzyıllar süren Türk-Ermeni共存 (birliktelik) sürecini, özellikle 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başları dönemini, Osmanlı arşiv belgeleri, şeriye sicilleri ve yerel basın organları gibi birincil kaynaklarla ele alıyor.

Mikro tarih metodolojisiyle bir kent portresi

Kitabın farkını yaratan yan, makro tarihsel akımların ötesinde, bir kentin (Ayıntab/Gaziantep) iç dinamiklerini mikro tarih metodolojisiyle çözümlemesidir. Prof. Dr. Güllü, Ermeni topluluğunun meslek grupları, cemaat yönetimleri, eğitim kurumları (okullar, kütüphaneler), basın-yayın organları ve kültürel dernekler üzerinden sosyo-ekonomik profilini çizerken, bu yapının Osmanlı idari sistemleriyle (millet sistemi, meclisler) nasıl bir etkileşim içinde olduğunu belgelerle kanıtlıyor. Çalışma, 1915 Tehcir ve İşkan kanunları sürecinde kentte yaşanan değişimi de resmi yazışmalar ve mülkiyet kayıtları (tapu tahrir defterleri) üzerinden objektif bir dille aktarıyor.

Yerel tarihin akademik zemin kazandırılması

Gazikültür Yayınları Yönetim Kurulu Başkanı ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, eserin yeniden basımı hakkında yaptığı değerlendirmede, "Şehrimizin çok kültürlü geçmişini, bilimsel yöntemlerle ve tarafsız bir dille anlatan bu tür çalışmalar, hem akademik alana katkı sağlıyor hem de toplumsal hafızamızı güçlendiriyor" ifadelerini kullandı. Kitap, üniversite kütüphaneleri ve araştırmacılar tarafından referans kaynağı olarak gösterilmesiyle birlikte, şimdi kitapçılerde ve çevrimiçi platformlarda satışa sunuldu.