İçişleri ve Tarım Bakanlığı'ndan 81 ile sahipsiz hayvan denetimi: Eylül boyunca sahada müfettiş

İçişleri Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında yükümlülükleri yerine getirilmemesine dair yoğun şikayetler ve kamuoyu tepkileri üzerine, Eylül ayı boyunca 81 ilde eşzamanlı denetim başlatıyor. Valilikler, büyükşehir belediyeleri, il ve ilçe belediyeleri ile il özel idarelerinin sahipsiz hayvanlarla ilgili faaliyetleri; toplanma yöntemlerinden barınak standartlarına, kısırlaştırma-tedavi protokollerinden hayvan refahına kadar geniş bir yelpazede incelenecek.

Ortak denetim mekanizması nasıl işleyecek?

İki bakanlığın ortak imzasıyla valiliklere iletilen talimatla, il hayvan refahı komisyonları merkez alınarak oluşturulan ekipler sahaya düştü. Denetimler, belediyelerin ya da ondan yetki alan kurumların sahipsiz hayvanları toplarken "acı vermeksizin" yakalama zorunluluğuna uyup uymadığını, kısırlaştırma (CNVR) operasyonlarının veteriner hekim gözetiminde ve aşı/takip aşamalarıyla birlikte tamamlanıp tamamlanmadığını kapsıyor. Barınaklarda konut yoğunluğu, hijyen, mama-su temini, hasta/yara hayvan için izolasyon birimleri ve ölü hayvan bertarafı mevzuata uygun mu diye sorgulanacak.

Bakanlıktan yapılan resmi açıklamada, denetimlerin sadece "tespit ve raporlama" amaçlı olmadığı, mevzuata aykırı tespitlerin ilgili idari makamlarınca (valilik/belediye) cezai işlem ve yapım zorunluluğu ile takip edileceği vurgulandı. Özellikle son dönemde gündemi işgal eden "barınakta hayvan ölümü" ve "kısırlaştırma yapılmamış hayvanın salınması" iddialarının objektif kanıtlanması hedefleniyor.

Yasal çerçeve ve beklenen sonuçlar

Denetimler, 2021'de kabul edilen ve 2024'te bazı maddeleriyle yeniden şekillenen kanun değişikliklerinin yerel yönetimlerce ne ölçüde hayata geçirildiğini test edecek. Bakanlıklar, Eylül sonuna kadar toplanacak verilerle "Sahipsiz Hayvan Yönetim Strateji Belgesi"ni güncellemeyi ve kaynak tahsisatlarını (barınak inşaatı, araç-gereç, personel) performansa bağlamayı planlıyor. Kamuoyu ve sivil toplum kuruluşları için de şeffaflık sağlamak adına denetim özet raporlarının il valilik web sitelerinden erişime sunulması öngörülüyor.