İngiltere, Kudüs Doğu konsolosluğu kapanması karşılığında İsrail diplomasisini çıkardı

Londra — Birleşik Krallık Hükümeti, Doğu Kudüs'teki Britanya Konsolosluğunun kapatılması ve oradaki görevlilerin İsrail tarafından çıkarılması tepkisi olarak, Londra'daki İsrail Büyükelçiliği'nden bir diplomasiyi "persona non grata" (isimsiz şahıs) ilan ederek ülkeyi terk etmesini istedi. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, bu kararın "esneklik ve karşılıklılık ilkesi" çerçevesinde alındığı, İsrail'in Vienna Sözleşmesi yükümlülüklerine aykırı davrandığı vurgulandı.

Konsolosluk kapanması krizin tetiği oldu

Krizin kaynağı, İsrail'in geçtiğimiz haftalarda Doğu Kudüs'te faaliyet gösteren Britanya Konsolosluğnu'nü güvenlik gerekçeleriyle kapatma kararı ve konsolosluk personelinin vize sürelerinin uzatılmamasıydı. Londra, bu hareketin Doğu Kudüs'ün statüsüne dair uluslararası hukuk ve uzun yıllardır sürdürülen diplomatık pratikleri zedelediğini, konsolosluğun Filistinliler için temel bir hizmet noktası olduğunu savunuyordu. Britanya Dışişleri Bakanı David Lammy, konuyla ilgili Parlamentö'ye bilgi verirken "İsrail'in bu adımı, iki devlet çözümü perspektifini ve yerel istikrarı tahrip ediyor" ifadelerini kullanmıştı.

"Bir'e bir" ceza stratejisi

Resmi kaynakların aktardığına göre, Londra'nın bu kararı tit-for-tat (karşılıklı) bir stratejinin parçası. Britanya, İsrail'in bir diplomasisini çıkarması durumunda, Londra'daki İsrail misyonundan da eşdeğer bir kadroyu çıkarma hakkını saklı tutuyor. Diplomasik çevreler, bu hareketin 1980'lerden beri süren, Doğu Kudüs'teki konsüler varlıklar üzerindeki çekişmenin en sert tepkilerinden biri olduğunu kaydediyor. İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir tepki gelmedi ancak yerel medya, kararın "gereksiz bir gerilim" olarak değerlendirildiğini aktarıyor.

Uluslararası hukuk ve Kudüs meselesi

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına göre Kudüs'ün statüsü, taraflar arasında yapılacak müzakereyle belirlenecek bir son statü meselesidir. Birçok ülke, büyükelçiliklerini Tel Aviv'de tutarken, Kudüs'teki konsoloslukları ya Batı Kudüs'te ya da Doğu Kudüs'te (Filistin yetkilileriyle ilişki için) tutar. Britanya, Doğu Kudüs'teki konsolosluğunu 19. yüzyıldan beri sürdürmekte ve bunu Filistin Halkıyla doğrudan temasın bir aracı olarak görmektedir. Konsolosluğun kapatılması, Filistinlilerin konsüler hizmetlerden yoksun kalmasına yol açtı.

Diplomasinin ülkeyi terk etmesi için genellikle 1-2 hafta süre verilir. Ankara ve diğer Batı başkentlerinde bu gelişmeler, bölgedeki kırılgan dengeyi daha da gergin hale getirebilir sinyalleriyle izleniyor.