İran ABD havacılık yaptırımlarına karşı hava sahasını kapatma riskini gündeme getirdi

İran, ABD'nin havacılık sektörü üzerine yoğunlaştırdığı yaptırım rejimine karşı en sert diplomatik uyarılarından birini yaptı. İran Sivil Havacılık Teşkilatı Başkanı Huseyin Puraneci'nin imzasını taşıyan yazılı açıklamada, İranlı havayollarına (Mahan Air, Iran Air vb.) yönelik uçuş yasakları ve bakım/yedek parça kısıtlamalarının uluslararası sivil havacılık sözleşmelerine (Chicago Sözleşmesi) aykırı olduğu vurgulandı.

Karşılıklılık ilkesi devreye sokuluyor

Açıklamada, "Eğer İran uçuşları bölgesel havalimanlarına ve temel hava hizmetlerine engellenirse, diğer ülkelerin havayolları da İran hava sahasından yararlanma ayrıcalığından mahrum kalacak" ifadesi yer aldı. Bu ifade, İran'ın Avrupa-Asya rotalarındaki stratejik konumunu bir mücadele aracı olarak kullanmaya hazırlandığını gösteriyor. Teşkilat yetkilileri, bu kararın tek taraflı bir hareket değil, Chicago Sözleşmesi'nin 11. ve 15. maddelerine dayanan bir "karşılıklılık" tepkisi olduğunu kaydetti.

Avrupa-Asya rotaları risk altına girdi

İran hava sahası, günde binlerce uçuşun geçiş yaptığı ve Avrupa ile Uzak Doğu arasında en kısa rotayı sağlayan kritik bir koridordur. Eğer tehdit gerçekleşirse, Avrupa havayolları (Lufthansa, Air France, British Airways vb.) ve Orta Doğu taşıyıcıları (Emirates, Qatar Airways) rotaları Kuzey (Rusya) veya Güney (Hint Okyanusu/Arap Yarımadası) çevirmek zorunda kalacak. Bu durum uçuş sürelerini 1-3 saat uzatacak, yakıt maliyetlerini ve bilet fiyatlarını ciddi oranda artıracak.

ABD Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Komisyonu konuyla ilgili henüz resmi bir karşılık vermeyerek, "havacılık güvenliği" gerekçesini öne sürüyor. İran ise bu gerekçenin siyasi bir kapak olduğunu, ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) denetimlerinde altyapısının uygun bulunduğunu hatırlatıyor. Gelişmeler, hafta sonu vize bakanları seviyesinde acil toplantıların yapılması ihtimalini güçlendiriyor.