Kalp krizinden önce vücut verir sinyal: Yorgunluk sanılan belirtiler kaçırılmamalı

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre kalp ve damar hastalıkları küresel ölümü neden olma konusunda ilk sırada yer alıyor. Türkiye Kardiyoloji Derneği'nin paylaştığı verilerde de ülkemizde ölümlerin yaklaşık yarısının kalp kaynaklı olduğu kaydediliyor. Uzmanlar, kalp krizinin ani geliştiği yaygın inancın aksine, vücudun genellikle günler hatta haftalar öncesinden sinyal verdiğini, bu işaretlerin sıklıkla 'iş yorgunluğu', 'stres' veya 'mide bozukluğu' olarak yorumlanıp göz ardı edildiğini belirtiyor.

Kadınlarda belirtiler erkekten farklı olabilir

Amerikan Kalp Derneği (AHA) ve Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) rehberlerinde vurgulandığı gibi, klasik göğüs ağrısı (anjina) erkeklerde baskınken; kadınlarda bu bulgu daha az spesifik olabiliyor. Kadın hastalarda göğüs sıkışması yerine; açıklanamaz bir yorgunluk, üst sırt ağrısı, çene veya boynun yayılması, ani terleme ve mide bulantısı/kusma öne çıkıyor. Bu durum teşhisin gecikmesine ve kadınlarda kalp krizisi mortalitesinin erkeklere göre daha yüksek olmasına neden oluyor.

Bu dört bulgu 'normal yorgunluk' değil

• Egzozlanmış hissetmek: Alışkın olduğunuz bir aktiviteden (merdiven çıkma, market çantası taşıma) sonra beklenmedik derecede nefes darlığı hissetmek, kalbin vücudun ihtiyacını karşılayamadığı işaretidir.
• Uyku sonrası dinlenmemiş kalma: Yeterli süre uyunmasına rağmen sabahleyin bitkin uyanmak, gün içinde ani enerji düşüşleri yaşamak sol ventrikül fonksiyonundaki azalmanın erken bulgusu olabilir.
• Mide üstü rahatsızlığı ve bulantı: Özellikle fiziksel aktiviteyle artıp dinlenmeyle geçen, yanında terleme eşlik eden mide bulantısı; alt göbe karaciğer veya mideye kağan kan gidişiminin bozulmasından kaynaklanan 'kardiyal jiş' olabilir.
• Çene, boynun veya sol kolun iç yüzüne yayılan ağrı: Göğüs kefeninde hissedilmeyen, diş ağrısı zannedilen veya boynu kasıp çenenin kilitlendiği hissi veren bu ağrılar, kalp iskemisinin atipik sunumlarıdır.

Türkiye Kardiyoloji Derneği, 40 yaş üzeri bireylerde ve kalp hastalığı aile öyküsü, hipertansiyon, diyabet, sigara kullanımı gibi risk faktörü olan kişilerde bu şikayetlerin tekrarlandığında mutlaka bir kardiyoloji kontrolünden geçilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Erken teşhis, stent veya bypass ihtimalini azaltan en etkili yöntem olarak kabul ediliyor.