Kripto fenomenlere operasyon: 111 hesap kapatıldı, hapis ve 10,8 milyon TL ceza riski

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, manipülatif borsa ve kripto varlık paylaşımları yaptığı tespit edilen 246 X hesabı incelemesi sonucunda, dün 111 hesap için erişim engeli kararı aldı. İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği onaylı kararla 75 paylaşım da spekülatif içerik gerekçesiyle kaldırıldı. Engellenenler arasında, geçmişte kripto platformlarıyla iş birliği yaptığı bilinen Ayhan Kayan'ın hesabı da yer alıyor. Soruşturma Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından yürütülüyor.

Dört katmanlı hukuki tuzak: Hapisten idari paraya kadar

Kripto varlık hukuku uzmanı Av. Ahmet Karaca, gelişmeleri 2 Temmuz 2024'te yürürlüğe giren 7518 Sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirdi. Karaca'ya göre izinsiz platform tanıtımı yapan bir fenomen artık "sadece reklam yüzü" değil, platformun izinsiz faaliyetin unsuru sayılıyor. Sorumluluk dört farklı mevzuat katmanında işliyor:

1. Sermaye Piyasası Kanunu: 3-5 yıl hapis, 10 bin güne kadar adli para cezası

SPK'nın 99/A maddesi, yurt dışı platformun Türkiye'de kişi aracılığıyla tanıtım yapmasını da izinsiz faaliyet sayıyor. 109/A maddesi uyarınca ceza üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası. Fenomen, platformun Türkiye'deki "örgütlenmesi" sağlayan aktör konumuna düşüyor.

2. Tüketici ve Reklam Mevzuatı: 10,8 milyon TL'ye varan idari para cezası

1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Ticari Reklam Yönetmeliği 23/A maddesi, sosyal medya etkileyicisi tanımını takipçi sayısından bağımsız hale getirdi. Karaca, "Kılavuzun dayanağı yok" savunmasının işlevsiz kaldığını, 2026 yılı için internet ihlallerinde idari para cezalarının 1.083.706 TL ile 10.837.065 TL aralığında olduğunu belirtti.

3. Ceza Hukuku: Dolandırıcılık ve nitelikli haller

Platform baştan para toplamak için kurulduysa suç dolandırıcılığa, bilişim sistemleri araç olarak kullanıldıysa nitelikli hırsızlık/dolandırıcılık boyutuna taşınıyor. Bu durum hapis üst limitini yukarı çekiyor.

4. Haksız Rekabet: Rakip platformlar da dava açabiliyor

İzinli faaliyet gösteren rakip platformlar, izinsiz reklam yapana karşı hukuki yola başvurma hakkına sahip. Davacı sadece zarar gören yatırımcı değil.

"Bilmiyordum" savunması koruma sağlamıyor

Karaca, platformun izin durumunun SPK internet sitesinden kamuya açık ve ücretsiz sorgulanabildiğini hatırlattı. Ticari faaliyet yürüten bir fenomen için bu kontrolün yapılmaması, idari yaptırımlarda koruma sağlamıyor. Ceza hukukunda kast, kişinin beyanına değil somut olay şartlarına (garantili getiri vaadi, anonim ekip, şikâyetlere rağmen devam) göre değerlendiriliyor. Bu unsurlar "bilmiyordum" iddiasını çürütüyor.

Referans linki ve promosyon kodu "menfaat ilişkisi" delili

Paylaşımlardaki referans linkleri, promosyon kodları veya yönlendirme ifadeleri, içeriğin reklam niteliğini ve fenomen-platform arası menfaat bağını kanıtlayan en güçlü delil. Bu veriler kazanç tespitinde, rol değerlendirmesinde ve tazminat davalarında illiyet bağını kuruyor.

"Reklamdır" yazısı hukuki kalkan değil

Danıştay 13. Dairesi 18 Mart 2024 kararında "Reklamdır" ve "Yatırım tavsiyesi değildir" ibareleri bulunmasına rağmen verilen idari para cezasını onaylamıştı. Karaca: "Bu ifadeler ticari niteliği bildirir; reklamın hukuka uygunluğunu veya iddiaların doğruluğunu garanti etmez."

Tazminat riskinde fenomen "en ulaşılabilir muhatap"

İzinsiz platform yurt dışındaysa, zarar gören yatırımcı için Türkiye'de tahsilat yapılabilecek en erişilebilir kişi fenomen oluyor. Müteselsil sorumluluk kapsamında fenomen, platform ve varsa ajans birden tazminat ödeyebilir. Bu risk teorik değil; Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı bu ayın ortasında başlattığı soruşturma kapsamında 6 şüpheliyi gözaltına almış, 11 hesap sahibinin tespiti sürüyor, yurt dışı çıkış yasağı getirmişti.