MSCI yeni kural taslağıyla MicroStrategy ve Metaplanet endekslerden düşme riskiyle karşı karşıya

MSCI, Ağustos ayında kamuoyuna açtığı ve dün resmi olarak onayladığı yeni uygunluk kurallarıyla, faaliyet gelirlerinin çoğunu temel işletme yerine menkul kıymet portföyünden sağlayan şirketleri standart hisse senedi endeksleri dışında bırakma kararı aldı. Karar, bilançolarının büyük kısmını Bitcoin'te tutan MicroStrategy (Strategy) ve Japon borsalı Metaplanet gibi şirketler için doğrudan bir çıkış kapısı oluşturuyor.

Kuralın işleyişi ve kritik eşikler

Yeni metodolojiye göre; bir şirketin toplam varlıklarının yüzde 50'sinden fazlası "yatırım amaçlı likid varlıklar" (nakit, tahvil, kripto varlıklar vb.) ve/veya faaliyet gelirlerinin yüzde 50'sinden fazlası bu varlıklardan geliyorsa, o şirket "Yatırım Holdingi" olarak sınıflandırılıyor. Bu sınıflandırmadaki hisseler MSCI Global Investable Market Indexes (GIMI) gibi ana endekslerden çıkarılıp, ayrı bir "Yatırım Holdingleri" alt kümesine itiliyor. ETF'ler ve indeks fonları bu alt kümeyi genellikle takip etmediği için, ilgili hisselerde ciddi bir satış baskısı doğabilir.

MicroStrategy ve Metaplanet neden hedefte?

MicroStrategy 2024 ortası itibarıyla 252 bin BTC'ye yakın bir hazineye sahip; bu stok şirketin piyasa değerinin yarısından fazlasını ve toplam varlıklarının yüzde 80'ini üzerinde oluşturuyor. 2024 ikinci çeyrek finansal tablolarında faaliyet geliri (yazılım satışları) yıllık bazda yaklaşık 490 milyon dolar seviyesindeyken, Bitcoin değerleme farkları ve satışları net gelir girdisinin katları kadardır. Metaplanet ise 2024'te agresif bir birikim stratejisiyle Bitcoin hazinesini 1.000 BTC'nin üzerine çıkardı ve bilanço yapısı neredeyse birebir MicroStrategy'yi yansıtıyor.

Zaman çizelgesi ve piyasa etkisi

MSCI'nin duyurusuna göre yeni kural Mayıs 2025 Yarı Yıllık Gözden Geçirmesi (Semi-Annual Index Review) itibarıyla uygulanmaya başlayacak. Karar 14 Mayıs 2025'te ilan edilecek, geçiş 30 Mayıs 2025 kapanışında gerçekleşecek. Bu dört ay süre, şirketlerin "temel işletme gelirlerini artırarak" veya "Bitcoin pozisyonunu küçülterek" eşiğin altına inmesi için son şans. Ancak MicroStrategy'nin 2024 sonu hedefleri (42 milyar dolarlık '21/21 Planı' kapsamında ek satışlar) bu oranın hatta daha da yükselmesine işaret ediyor.

ETF akışları ve likidite riski

MSCI World ve MSCI ACWI endekslerini takip eden pasif fonların toplam yönetilen varlığı 5 trilyon doların üzerindedir. MicroStrategy'nin MSCI World'daki ağırlığı yaklaşık 0,04% (yaklaşık 2 milyar dolarlık pasif pozisyon) seviyesinde. Endeksten çıkış durumunda bu fonlar mecburen satış yapacak; günlük ortalama hacmin çok üzerinde bir blok satışı piyasayı darbeleyebilir. Metaplanet için de MSCI Japan Small Cap bileşeninde benzer bir mekanizma işleyecek.

Şirketlerin yanıtı ve alternatif senaryolar

MicroStrategy yönetimi henüz resmi bir uyum planı paylaşmadı; ancak CEO Michael Saylor, geçtiğimiz aylarda "Bitcoin bir rezerv varlığıdır, yatırım değil" argümanını sürdürdü. Hukuki danışmanlar, şirketin yazılım gelirlerini artırma veya Bitcoin'i operasyonel bir varlık gibi muamele ederek (örneğin borç ödemesinde kullanarak) "yatırım geliri" tanımından kaçınma yollarını aradığını öne sürüyor. MSCI ise "sınıflandırma hesaplaması IFRS/US-GAAP raporlanan rakamlar üzerinden yapılacak" diyerek, muhasebe yaratıcılığına karşı sert bir çizgi çektini belirtiyor.