NASA, Hubble Uzay Teleskobu için endüstriden fikir istiyor

NASA, iyi durumda çalışmayı sürdüren ancak atmosferik sürükleme nedeniyle yörüngesi bozulan Hubble Uzay Teleskobu'nu kurtarmak için endüstriyel yeteneklere yönelik bir bilgi talebi yayımladı. Ajans, 29 Ekim'de "uzayda hizmet" yetenekleri için RFI (bilgi talebi) sürecini başlattı; bu süreçte Hubble'ın yörüngesinin yükseltilmesi veya yeteneklerinin geliştirilmesi gibi seçenekler değerlendirilecek. Teleskop, yörüngesel sürükleme nedeniyle 2033 veya 2034'te Dünya atmosferine doğal olarak girecek; dolayısıyla herhangi bir servis girişimi 2032'de gerçekleştirilmeli.

1990'da Avrupa Uzay Ajansı ile ortaklıkta fırlatılan Hubble, beş kez astronotlar tarafından servis edildi; son servis 2009'da yapıldı. Evrenin genişlemesinin hızlandığını göstermeye katkı sunan ve Nobel Ödülü'ne giden keşfe zemin hazırlayan gözlemler dahil olmak üzere gezegenler, galaksiler ve yıldızlar hakkında çığır açan bulgular üretti. NASA verilerine göre Hubble gözlemleri en az 23.000 bilimsel makaleyie konu oldu; astronomlar her yıl mevcut gözlem süresinin yaklaşık yedi katı kadar talepte bulunuyor. İkonik "Yaratılış Sütunları" gibi görüntüleriyle kamuoyunda da geniş bir hayran kitlesine sahip teleskop, bilimsel değeri nedeniyle hâlâ yüksek talep görüyor.

Yönetim değişikliği sonrası yeniden değerlendirilen seçenekler

Bu, Hubble'ı daha uzun süre çalışır tutma konusundaki ilk tartışma değil. 2022'de teknoloji milyarderi Jared Isaacman, SpaceX donanımıyla bir servis misyonu önermiş; NASA ise sağlıklı teleskoba risk oluşturabileceği gerekçesiyle öneriyi reddetmişti. Isaacman, Aralık 2025'te NASA yöneticisi olarak göreve başladı. 30 Ekim'deki ajans açıklamasında Hubble'ın bilimsel getirisinin, "makul her fırsatın" değerlendirilmesini gerektirdiğini; özellikle yeni bir görev fırlatmaya kıyasla maliyet tasarrufu sağlayacaksa bunun önemli olduğunu belirtti. X'teki 30 Ekim paylaşımında ise "hâlâ seçenekleri keşfetmeye değer" olduğunu, daha önce daha düşük maliyetli bir çözümün de değerlendirildiğini ifade etti.

Kontrollü yeniden giriş ve Swift örneği

Yeni bilgi talebi, alternatif senaryoları da kapsıyor; bunlar arasında Hubble'ın görev sonunda Dünya atmosferine güvenli ve kontrollü biçimde yeniden girmesi veya yörüngesel imha yer alıyor. Benzer bir kurtarma denemesi bu yıl Neil Gehrels Swift Gözlemevi için yapıldı: NASA, Katalyst Space Technologies ile 30 milyon dolarlık bir görevde Swift'in yörüngesini yükseltmeyi hedefledi. Görev yazın başarılı biçimde fırlatıldı, ancak kontrol sorunları nedeniyle Katalyst'in LINK uzay aracı Swift ile buluşamadı. Swift Gözlemevi, 22 yıllık operasyonun ardından atmosfere girmesi bekleniyor.