Nepal'de sel felaketi 9 gün sonra: Trishuli 3A tünelinden 2 işçi canlı çıkarıldı

Kathmandu — Nepal'in kuzeyindeki Rasuwa ilinde, Çin sınırına yakın Trishuli 3A Hidroelektrik Santrali'nin inşaat tünelinde ani sel sonucu mahsur kalan iki işçi, felaketin 9. günü kurtarma ekipleri tarafından canlı bir şekilde dışarı çıkarıldı. Yetkililer, işçilerin sağlık durumunun "kararlı" olduğunu, Kathmandu'daki bir hastaneye hava yolu ile sevk edildiklerini açıkladı.

Felaket, geçen hafta Salı günü (26 Ağustos) Langtang Himal dağlarındaki buzullerin ani erimesiyle meydana gelen bir Buzul Gölü Taşması (GLOF) sonucu Trishuli Nehri'ne büyük miktarda su, çamur ve çökelti basmasıyla başladı. Sulan, santralin giriş yapılarını ve personel kampını tamamen yıkarak 35 işçinin ölümüne neden olurken, tünelin derinliklerinde çalışan 18 kişi mahsur kalmıştı. Kurtarma ekipleri, çamur ve çökelti dolu 600 metrelik tünel 구간ını el ve hafif makinelerle açmak için gündüz gece çalıştı.

Kurtarma operasyonu nasıl sonuçlandı?

Nepal Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı Özel Kurtarma Birliği ve projeyi yürüten Çin kökenli Three Gorges Corporation ekipleri, tünelin girişindeki 15 metrelik tıkanıklığı geçen gece aşıp, içerde hava borusu ve su hortumlarıyla hayatta kalmayı başaran iki işçiye ulaştı. Kurtarılan işçilerden biri, tünel içinde bulunan bir hava odasında (refuge chamber) sığınarak, sınırlı oksijen ve su ile 200 saatten fazla süre direnen 32 yaşındaki operatör Ramesh Thapa olarak tanımlandı. Diğer işçinin kimliği henüz resmi olarak açıklanmadı.

Proje Müdürü Li Wei, basın toplantısında "Tünel içindeki koşullar son derece zordu; su pompalanarak seviyesi düşürüldü, ancak çamur yoğunluğu manuel kazmayı zorunlu kıldı. Bu iki canın kurtarılması, ekiplerimizin azmi için büyük bir moral kaynağı" ifadelerini kullandı.

Sınır kapısı ve enerji projeleri risk altındayken

Felaket, Nepal'in en büyük yatırım projelerinden biri olan ve 60 MW kapasiteli Trishuli 3A santraline ciddi hasar verdi. Ayrıca Nepal-Çin ticaretinin kilit geçidi olan Rasuwagadhi-Kerung sınır kapısı yollarına gelen heyelanlar nedeniyle kapatıldı. Nepal Otoritesi, bölgedeki diğer hidroelektrik projeler (Upper Trishuli-1, Sanjen) için de acil risk değerlendirmesi başlattığını bildirdi.

Uzmanlar, Himalaya bölgesindeki buzullerin iklim değişikliği nedeniyle hızla erimesinin, bu tür "ani sel" (flash flood) riskini her geçen yıl artırdığını vurguluyor. 2021'deki Melamchi seli ve 2023'deki Sikkim (Hindistan) GLOF olayı benzer mekanizmalarla binlerce can almıştı. Nepal Hidroloji ve Meteoroloji Departmanı, bölgedeki buzul göllerinin uydu takibinin yoğunlaştırıldığını, erken uyarı sistemlerinin kurulumunun hızlandırılacağını kaydetti.

Kurtarma operasyonu, tünelin geriye kalan kısımlarında henüz bulunamayan diğer işçiler için sürüyor. Resmi kaydıyla 16 kişi hala "kayıp" statüsünde.