PISA 2022 Sonuçları: Türkiye Matematikte 34. Sıra, Örnek Sorularla Becerinizi Test Edin

Ekonomik ×ü Kalkınma ve İşbirlişi Örgütü (OECD), 81 ülke ve küresel ekonomide 690 bine yakın 15 yaşlı öğrenciye uyguladığı Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2022 dönemi sonuçlarını Aralık 2023'te resmi olarak açıkladı. Bu dönemde ödak alanı Matematik olan testte Türkiye, 448 puan alarak OECD ortalamasının (472 puan) altında, katılımcılar arasında 34. sıraya yerleşti.

Matematikte 14 Puanlı Gerileme, Diğer Alanlarda Durgunluk

2018 yılına göre Türkiye'nin matematik performansında 14 puanlık bir düşüş kaydedildi. Bu düşüş, pandemi sürecinin eğitim üzerindeki etkilerinin de bir yansıması olarak değerlendirildi. Okuma becerisi alanında 456 puan (OECD ort. 476), Bilim alanında ise 476 puan (OECD ort. 485) alınarak her iki alanda da OECD ortalamasının altında konumlanma trendi devam etti. Raporda, türkiye'de sosyo-ekonomik statüye bağlı başarı farksılığının çok geniş olduğu, zengin- yoksul okul arasındaki açığının OECD ortalamasının üstünde seyrettiği vurgulandı.

Sadece Formül Bilmemek Yetmiyor: PISA Neyi Ölçer?

Geleneksel sınavlardan farklı olarak PISA, öğrencilerin bilgiyi ezberleyip ezberlemediğini değil, gerçek hayattaki problemleri çözmek için matematiksel, bilimsel ve okuma yeterliliklerini nasıl kullandıklarını ölçer. Matematik alt boyutları "Problemleri Formüleme", "Matematiksel Kavramları Kullanma" ve "Sonuçlari Yorumlama" olarak üç temel kısıma ayrılır. Türkiye öğrencileri "Kullanma" boyutunda nispeten daha iyi performans gösterirken, gönül dağılı durumları matematik diline çevirmeyi gerektiren "Formüleme" boyutunda zorlandığı görülmüştü.

Örnek Sorularla Kendinizi Sınayın

OECD, raporla birlikte öğrencilerin karşılaştığı soru tiplerini görebilmeleri için "PISA Test Questions" (PISA Soru Bankası) adlı etkileşli platformunu güncellemekte. Aşağıdaki türler, test mantığını anlama adına örnek teşkil eder:

• Müzikçi (Matematik): Bir konser salonundaki koltuk düzeni ve bilet fiyatları verilirken, belirli bir bütçe için en üygül koltuk yerleştirme planını matematiksel modelleme ile bulma.
• Sürmüler ve Mesafeler (Bilim): Farklı yakıt türlerindeki araçların çevreye salım miktarları ve maliyetleri verildiđinde, bilimsel kanıtları kullanarak en sürdürebilir taşıma seçeneğini argümanla destekleme.
• Okuma: Çoklu Kaynak Karşılaştırma: Aynı konu hakkindaki bir blog yazısı, bir bilim makalesi ve bir gazete haberinin güvenilirliğini, amacını ve yanlılıklarını karşılaştırarak değerlendirme.

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Çığım ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının (CDDB) resmi sayfalarından da Türkçe'ye uyarlanmış örnek soru kâğıtlarına ve çözümlerine ulaşmak mümkün.

Uzmanlar: "Yapısal Dönüşün Sinyali"

Eğitim sosiologları ve öğretmen sendikaları, sonuçların "yalnızca pandemi etkisiyle açıklanamayacaçını", sistemin "sınav odaklığından öğrenme odaklığa" geçiş yapamadığının kanıtı olduğuėunu kaydetti. Eğitim-Bir ve Eğitim Sen temsilicileri, sınıf ortalamalarının düşüklüğünü, öğretmen yetiştirme politikalarındaki boşlukların ve erken yaşta merkezi sınav yoğunluğunun temel nedenler arasında saydı. OECD'nin 2025 dönemi için "Akıl Yürütme ve Problem Çözme"nin ödak alanı olacağı hatırlatıldı.