Polonya AB'de Rus vatandaşlarına vizede 'sıfır tolerans' istedi: Güvenlik açığı kapatılmalı

Varşova/Brüksel — Polonya, Rusya vatandaşlarına verilen Schengen vizelerinde mevcut kontrollerin yetersiz kaldığını savunarak, Avrupa Birliği düzeyinde biyometrik veri alma zorunluluğu ve yüz yüze mülakat şartını içeren katı yeni bir çerçeve çizilmesini istedi. Konuyu gündeme getiren İçişleri Bakanı Tomasz Siemoniak, dün Brüksel'de yapılan AB İçişleri Konseyi (JHA) toplantısında, "hibrit savaş" tehdidi altındaki doğu sınırlarının güvenliği için vizelerin "güvenlik deliği" olmaktan çıkarıldığını vurguladı.

Vize alışverişi ve güvenlik açığı

Polanya yetkilileri, 2022'de yürürlüğe giren vize kolaylaştırma anlaşmasının askıya alınmasına rağmen, bazı AB üye ülkelerinin (özellikle Güney Avrupa üyelerinin) hâlâ Rus vatandaşlarına nispeten kolaylıkla vize verdiğini, bu durumun da Polonya ve Baltık ülkeleri gibi dış sınırlı ülkeler için bir "arka kapı" oluşturduğunu kaydediyor. Siemoniak, toplantıda dağıttığı yazılı notta, 2023-2024 döneminde Schengen alanına giriş yapan Rus vatandaşlarının önemli bir kısmının Polonya dışı sınır kapılarından girdiğini, bu sayının 2025 son çeyreğinde tekrar hızlandığını belirtti.

Talep edilen üç ana kriter

Polonya'nın öneri paketinde öne çıkan üç madde şunlardır: Tüm başvuru sahipleri için parmak izi ve yüz fotoğrafı gibi biyometrik verilerin zorunlu alınması; her başvuru için konsolosluk yetkilileri tarafından yüz yüze güvenlik mülakatının yapılması; ve verilen vizenin "tek girişli" ve "kısa süreli" (maksimum 90 gün) ile kısıtlanması. Ayrıca, bir üye ülke tarafından reddedilen bir başvurunun, başka bir üye ülke tarafından onaylanmasını engelleyen merkezi bir "kara liste" entegrasyonu isteniyor.

Komisyon ve Almanya: "Hukuki temel gerekiyor"

AB Komisyonu Göç ve İçişleri Komiseri Magnus Brunner, Polonya'nın endişelerini meşru bulduğunu ancak yeni kısıtlamaların AB yasalarına (Vize Kodu) uygunluk göstermesi ve temel haklar çerçevesinde kalması gerektiğini belirtti. Almanya ve Fransa temsilcileri ise toplu ceza yaklaşımlarının yargı riski taşıdığını, bireysel değerlendirmenin bozulmaması gerektiğini savundu. Diplומטik kaynaklar, tartışmanın önümüzdeki aylarda AB Parlamentosu'nda da sürmesi ve olası bir "Rusya Vizesi Yönetmeliği" taslağının 2027 baharında masaya yatırılması yönünde olduğunu aktardı.

Polonya, bu paketin kabul edilmemesi durumunda ulusal düzeyde "güvenlik istisnası" maddesini (Vize Kodu Madde 25) tetikleyerek, kendi konsoloslukları aracılığıyla neredeyse tam bir viz durdurma uygulamasına başvurabileceğini sinyallemiş durumda.