SGK Malul Emeklilik Kriterlerini Güncelledi: 1800 Gün Prim ve %60 Kazanç Kaybı Şartları Netleşti

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), maluliyet aylığı ve bakım aylığı hak kazanımında temel dayanak teşkil eden "Sağlık Kurulları İçin Maluliyet Derecesini Belirleme Kılavuzu"nu güncelleyerek Resmi Gazete'de yayımladı. Yeni kılavuz, hastalıkların maluliyet derecelerini belirlerken uyulacak kriterleri netleştirerek, sigortalıların hak arama sürecindeki belirsizliği azaltmayı hedefliyor.

Yeni Kılavuzda Ne Değişti?

SGK Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi çerçevesinde şekillenen yeni düzenleme; hastalık gruplarına göre maluliyet oranlarında güncelleme, bazı kronik hastalıkların değerlendirme kriterlerinin yenilenmesi ve psikiyatrik hastalıklar için yeni alt kriterler eklenmesiyle öne çıkıyor. Kurum yetkililerinin yaptığı açıklamada, kılavuzun "bilimsel veriler ve uluslararası standartlar ışığında gözden geçirildiği" belirtildi.

1800 Gün Prim ve %60 Kazanç Kaybı: Kimler Hak Kazanıyor?

Maluliyet aylığına (eski terminolojiyle malul emekliliğine) hak kazanmak için sigortalının en az 1800 gün prim günü olması ve iş kazası veya meslek hastalığı dışındaki nedenlerle kazanç gücünün en az %60'sını kaybetmesi şart. Bu şartlar sağlandığında sigortalı, yaşı ne olursa olsun maluliyet aylığına hak kazanır. İş kazası ve meslek hastalığı durumunda ise prim günü şartı aranmaz; sadece maluliyet oranı %10'u geçmesi yeterlidir.

Maluliyet Dereceleri ve Ödenek Ayrımı

Yeni kılavuzda maluliyet oranları üç ana gruba ayrılarak ödenek türü belirleniyor:

• %10 - %39 arası: Sadece "Maluliyet Ödeneği" (geçici/nispeten kalıcı) ödenir, aylık bağlanmaz.
• %40 - %59 arası: Kısmi maluliyet aylığı hak kazanılır. Sigortalı çalışmaya devam ederse aylık yarım oranında ödenir.
• %60 - %79 arası: Kısmi maluliyet aylığı tam oranında ödenir. 1800 gün prim şartı ile erken emeklilik yolu açılır.
• %80 - %100 arası: Tam maluliyet aylığı ödenir. Başkalarının yardımı sürekli gerektirenlerde bakım aylığı (2026 yılı katsayısı ile) ayrıca ödenir.

Başvuru Süreci ve İtiraz Hakkı

Sigortalılar, en yakın SGK şubesine veya e-Devlet üzerinden "Maluliyet Aylığı Başvurusu" yaparak sağlık kurulu raporu alabilir. Kurul raporu sonucu maluliyet oranı %60'ın altına düşürülürse veya hak reddedilirse, sigortalı 30 gün içinde Mahkemeye itiraz edebilir. Uzman hekim raporları ve işveren beyanları bu sürecin en kritik kanıtları arasında yer alıyor.

SGK, güncellenen kılavuzun tam metnine kurumun resmi internet sitesinden (sgk.gov.tr) ve Resmi Gazete'ten erişilebileceğini hatırlattı.