Şimşek: Mali şeffaflıkta üst sıralardayız, yapısal reformlar hızlanacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin mali şeffaflık alanında elde ettiği uluslararası başarıları vurgularken, bu performansın sürekli hale getirilmesi için yapısal reformların derinleştirileceğini sinyallerdi. Bakan, yaptığı değerlendirmede ülkenin Mali Şeffaflık Değerlendirmesi (PEFA) ve OECD Bütçe Şeffaflığı Endeksi gibi küresel ölçütlerde约40 ülke arasında lider konumda yer aldığını kaydetti.

Uluslararası endekslerde zirve performansı

Resmi veriler ve uluslararası kuruluş raporlarına göre Türkiye, son dönemde yapılan kamusal mali yönetim reformları sayesinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetim standartlarında ciddi bir sıçrama yakaladı. PEFA 2023 değerlendirmesinde Türkiye, "Bütçe Güvenilirliği", "Şeffaflık" ve "Dış Denetim" boyutlarında ortalama üstü notlar alarak G20 ortalamasının üzerinde performans sergiledi. OECD'nin 2023 tarihli Bütçe Şeffaflığı Anketi sonuçlarında da Türkiye, kamu maliyetlerinin açıklandığı, sivil toplum katılımının sağlandığı ve uzun vadeli mali planlamanın yapıldığı alt başlıklarda tam puan ya da buna yakın değerler elde etti.

Yeni reform paketinin odak noktaları

Şimşek, "Mevcut başarıya rağmen durmak yok, reform tempomuzu artıracağız" mesajını verirken, önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek yapısal adımların çerçevesini çizdi. Buna göre çalışmalar şu başlıklar altında yoğunlaşacak:

• Kamusal Finansal Yönetim Kanunu kapsamında yapılan değişikliklerle, bütçe hazırlama ve icra süreçlerinin dijital altyapıya (e-Bütçe, e-İcra) tam entegrasyonu.
• Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT) ve fonların mali tablolarının, uluslararası standartlarda (IPSAS) tek bir portalde toplanarak halka açık hale getirilmesi.
• Mali risk yönetiminin genişletilmesi; özellikle PPP (Kamu-Özel Ortaklığı) projeleri ve garanti verilen borçların şeffaf takibi için merkezi bir risk veritabanı kurulması.
• Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) yetkinliklerinin artırılarak vergi uyum maliyetlerinin düşürülmesi ve kayıt dışı ekonomiye karşı veri analitiği tabanlı denetim modelinin yaygınlaştırılması.

Piyasa ve kredi derecelendirme üzerindeki etkisi

Uzmanlar, mali şeffaflığın artırılması yönündeki bu kararlılığın, Türkiye'nin kredi derecelendirme kuruluşları (Moody's, S&P, Fitch) önündeki "kurumsal güç" ve "yönetim kalitesi" notlarını olumlu yönde etkileyen en kritik değişkenlerden biri olduğunu vurguluyor. Son dönemde derecelendirme kuruluşlarının Türkiye notlarını "Olumlu" izlemeye alması veya not yükseltmesi yapması arka planda bu yapısal disiplinin sürdürülebilirliğine verilen güvenirliği yansıtıyor. Şeffaf bütçe verileri, yabancı portföy yatırımcıları için risk primini hesaplarken referans aldığı en temel girdi olarak kalmaya devam ediyor.

Bakanlık kaynakları, hazırlanan mevzuat taslaklarının ilgili kurumlarla görüşmeler aşamasında olduğunu, Meclis gündemine yıl sonuna kadar getirilmesi hedeflendiğini aktardı. Hedef, 2025-2027 Orta Vadeli Program (OVP) mali disiplin hedefleriyle birebir uyumlu, denetlenebilir ve tahmin edilebilir bir mali mimari inşa etmek olarak özetleniyor.