Sonbahar Sel Riski: MGM ve AFAD'dan 15 Ekim Uyarısı, Akdeniz ve Karadeniz'de Dikkat

Ankara — Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), 15 Ekim 2026 Perşembe günü itibarıyla Türkiye'nin Akdeniz ve Karadeniz kıyı şeridini etkisi altına alacak güçlü bir alt basınç sistemine karşı koordineli uyarı mekanizmasını devreye soktu. Kurumlardan yapılan resmi açıklamalara göre; sistem, yarın Cuma gününden başlayarak hafta sonu boyunca bölgede yer yer şiddetli gökgürültülü yağmur, sağanak ve ani sel riski yaratacak seviyede hava olaylarına neden olacak.

Meteorolojik Mekanizma: Kırık Dalga ve Sıcak Denizler

MGM uzmanlarının değerlendirmesiyle; Avrupa kıtasından gelen soğuk hava kütlesi, hâlâ mevsim normallerinin üzerinde seyreden Akdeniz ve Karadeniz su yüzey sıcaklıklarıyla temas ederek derin konveksiyon (dikey hava hareketi) geliştiriyor. Bu durum, "kırık dalga" (cut-off low) olarak adlandırılan, hareketi yavaş ve yağış potansiyeli çok yüksek bir alt basınç merkezi oluşturuyor. Modeller, sistemin batıdan doğuya doğru seyrederken özellikle Antalya, Mersin, Adana, Hatay ile Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin kıyı ilçelerinde saatlik 50-80 kg/m²'yi bulabilecek yağış yoğunlukları öngörüyor.

Uyarı Seviyeleri ve Kurumsal Koordinasyon

MGM, ilgili iller için "Turuncu" ve yerel olarak "Kırmızı" uyarı seviyelerinin aktif olduğunu belirtti. AFAD ise bölge müdürlüklerini ve AKOM'ları (Afet Koordinasyon Merkezleri) 7/24 alarm durumunda tuttu. Başkanlık, sakinlerden gereksiz seyahatlerden kaçınmaya, sel riskli vadiler, kuru çayırları ve alçak arazilerden uzak durmaya, trafikte dikkatli olmaya çağırdı. Fransız Meteoroloji Servisi (Météo-France) de Güney Fransa (Cévennes, Var, Alpes-Maritimes) için "Kırmızı Vigilans" (Vigilance Rouge) seviyesini ilan ederek, Ortak Avrupalı Hava Değerlendirme Sistemi (EFAS) üzerinden bölgesel ortak veri paylaşımını sürdürüyor.

İklim Değişikliği Bağlamı: Artan Sıklık ve Şiddet

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve İklim Değişikliği Üzerine Gobiernoaran Panel (IPCC) raporları, Orta Akdeniz havzasının "ısınma hotspot" (kritik ısınma bölgesi) olduğunu vurguluyor. Son 40 yılda deniz su yüzey sıcaklıklarındaki 1.5°C'lik artış, atmosferin su buharı taşıma kapasitesini %7-10 artırıyor. Bu fiziksel gerçek, son yıllarda görülen "medican" (Akdeniz kasırgası) benzeri sistemlerin ve ani sel felaketlerinin (inondation éclair) hem sıklığını hem de yıkım gücünü artırıyor. 2024 yılı İspanya (Valencia) ve 2023 yılı Libya (Derna) felaketleri, erken uyarı sistemlerinin ve kentsel planlamanın hayati kritikalitesini bir kez daha kanıtladı.

Vatandaşın Yapması Gerekenler: Resmi Rehber

• Resmi Kanalları Takip Edin: MGM (mgm.gov.tr), AFAD (afad.gov.tr) ve il valilikleri resmi sosyal medya hesapları tek doğruluk kaynağıdır.
• Araç İçinde Kalmayın: Ani selde su seviyesi 30-40 cm'ye ulaştığında araçlar yüzer ve kontrol kaybeder. Yol kapalıysa araçtan ayrılıp yüksek yere çıkılmalıdır.
• Elektrik ve Doğalgaz: Su basması riski olan katlarda (zemin kat, bodrum) sigortaları indirin, doğalgaz vanasını kapatın.
• Acil Çantası: Kimlik, ilaç, su, kuru gıda, el feneri, powerbank ve yedek anahtar içeren çanta hazırda bulundurulmalıdır.

MGM, sistemin etkilerinin 17 Ekim Pazartesi gününe kadar süreceğini, ardından kuzeye çekilerek zayıflayacağını ancak karadağ bölgesinde yerel şiddetli yağışların devam edebileceğini kaydetti. Kurumlar, "Hava durumu tahminleri bilimsel modeller üzerine kuruludur, anlık değişimler olabilir" uyarısıyla sürekli güncelleme yapacağını belirtti.