TOKİ İstanbul'da 1.071 kiralık sosyal konuta başvuru 14 Eylül'de başlıyor: Şartlar ve ilçeler belli oldu

14 Eylül Pazartesi günü başlayacak başvurularla TOKİ, İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin somut ilk adımını atıyor. İlk etapta 1.071 konut üç yıl süreyle, piyasa kira değerinin %50'si karşılığında kiraya verilecek. Proje, konut ihtiyacını karşılamak amacıyla satış yerine kiralama modelini merkeze alan yeni stratejinin pilot uygulaması niteliğinde.

Başvuru takvimi ve yöntemi

Başvurular sadece TOKİ'nin resmi internet adresi üzerinden online sistemle alınacak. Fiziksel başvuru veya aracı kurum yok. Sistem, kimlik doğrulama ve e-devlet entegrasyonu ile işleyecek; başvuru sahibinin gelir durumu, mal varlığı ve İstanbul'da konut sahipliği gibi kriterler anlık sorgulanacak. Başvuru bitiş tarihi henüz resmi ilanda netleştirilmedi ancak önceki uygulamalardaki 10-15 günlük süreç takip edilecek.

Kimler başvurabilir?

Temel şartlar önceki sosyal konut uygulamalarının genişletilmiş hali: Başvuru sahibi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalı, İstanbul sınırları içinde en az 5 yıldır sürekli ikamet ediyor olmalı. Aile bireyleri (eş ve çocuklar) dahil kimse İstanbul'da tapsız konut ya da arsa payı taşımıyor olmalı. Gelir üst sınırı, asgari ücretin belirli katları üzerinden hesaplanarak yıllık güncellenen rakamla sınırlandırılıyor; bu rakam 2026 yılı için resmi ilanda açıklanacak. Engelli, şehit/gaip aileleri ve 65 yaş üstü başvurulara puan avantajı tanınıyor.

İlk etapta hangi ilçeler?

İlk 1.071 konut; Esenyurt, Başakşehir, Sultangazi, Arnavutköy, Pendik, Tuzla ve Çatalca ilçelerindeki TOKİ sitelerinde yer alıyor. Konutlar 1+1, 2+1 ve 3+1 tiplerinde değişiyor. Yer seçiminde toplu taşıma erişimi (metro, metrobüs hattı yakını) öncelikli kriter olmuş. İlerleyen aylarda Ankara, İzmir ve Büyükşehirler Genelinde 500 bine kadar konut hedefinin peşine düşüleceği resmi açıklamalarda yer alıyor.

Kira nasıl hesaplanıyor?

Kira bedeli, konutun piyasa kira değerinin tam olarak yarısı (yüzde 50) olarak belirlenmiş. Bu oran sözleşme süresi olan 3 yıl boyunca sabit tutulacak; yıla bir yapılan yenileme zamları (TÜFE/ÜFE endeksleri) bu kira üzerine uygulanmayacak. Depozito olarak 3 aylık kira bedeli talep ediliyor. Kiracı, 3 yıl sonunda konutu teslim etmek zorunda; satış opsiyonu bu modelde yok. Aidat, su, elektrik, doğalgaz tüketim bedelleri kiracıya ait.

KKTC'den de paralel adım

Hafta içinde KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kendi ülkelerindeki sosyal konut projeleri için de online başvuruların Cuma günü (11 Eylül) başlayacağını açıkladı. İki tarafın da aynı hafta içinde dijital başvuru altyapısını devreye sokması, bölgedeki konut baskısına çözüm arayışının koordineli olduğunu gösteriyor.

İspanya modeli ve 500 bin hedefi

Uygulanan model, İspanya'nın Balear Adaları'nda uygulanan ve uluslararası ödül alan "kiralık sosyal konut" örneklerinden ilham alıyor. Orada da kira piyasa altı tutuluyor, mülkiyet devleti/kamu kurumunda kalıyor. TOKİ yetkilileri, bu pilotun sonuçlarına göre modelin Türkiye geneline yayılacağını, 500 bin konut hedefinin kiralık stok üzerinden kurgulandığını sinyalle veriyor. İstanbul pilotu, talep yoğunluğuna ve ödeme disiplinine göre gelecek yılların yol haritasını çizecek.