ÇTSO'da yeni sezon zeytin sıkım ücretleri netleşti: Kilogram başına 9 TL alt sınır öne çıktı

Çanakkale — Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası (ÇTSO) toplantı salonunda gerçekleştirilen istişare toplantısında, 2026-2027 zeytin hasadı seasonu için sıkım ücretleri ve sektörün yapısal sorunları masaya yatırıldı. TOBB Zeytin ve Zeytinyağı Meclisi üyesi ve ÇTSO Başkanı Mehmet Özkan’ın chủliğinde yapılan toplantıda, Ayvalık, Edremit, Ezine ve Bayramiç ilçelerinden zeytinyağı işletmecileri, tarım mühendisleri ve kooperatif yöneticileri bir araya geldi.

Sıkım ücretinde "kilogram bazlı" alt sınır kabul edildi

Toplantının en kritik gündem maddesi olan sıkım ücretlerinde, geçen sezondaki yüzde tabanlı hesaplamaların yarattığı çekişmelerden dolayı bu yıl "kilogram bazlı sabit alt sınır" formülü öne çıkarıldı. Sektör temsilcilerinin geniş çoğunluğunun ortak paydasında bulunduğu karar taslağında; zeytin kilogramı başına 9 TL alt sınır belirlenirken, yağ verimine göre bu rakamın 12-14 TL bandına kadar çıkabileceği kararlaştırıldı. Özkan, "Yüzde payı üreticiye riskli, işletmeye de öngörülemezlik yaratıyordu. Kilogram bazlı alt sınır her iki tarafı da koruyor" ifadelerini kullandı.

Prina ve dip yağ: Lisanslı depoculuk şart koşuldu

Enerji maliyetlerinin artmasıyla prina (kuru çamur) fiyatlarının düşmesi ve dip yağların kayıt dışı değerlendirilmesi sorunları tartışıldı. Toplantıda, prina satışının ve dip yağ işleminin lisanslı depoculuk sistemine tabi tutulması kararı alındı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında yürürlüğe girdiği "Zeytinyağı ve Pirina Yönetmeliği" kapsamında, lisanssız depolama ve işleme yapan işletmelere idari para cezası ve faaliyet durdurma uyarısının yapıldığı hatırlatıldı. Sektörcüler, TMO’nun prina alım fiyatının erken açıklanmasının üreticiyi koruyacağını vurguladı.

Ambalaj ve mevzuat uyumu: Tin kutudan PET'e geçiş gündemde

Gıda Kodeksi ve Türk Gıda Kodeksi mevzuatına uygun ambalaj kullanımı başlığı altında, 5 litre ve üzeri ambalajlarda tin kutu kullanımının maliyet ve lojistik zorlukları nedeniyle PET ve bag-in-box alternatiflerine yönelik geçiş planı tartışıldı. ÇTSO, bu konuda Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ile işbirliğinde "Geçiş Süreci Rehberi" hazırlayacağını duyurdu. Ayrıca, etiketleme kurallarında "soğuk sıkım", "erken hasat" gibi terimlerin kötüye kullanımını engellemek için denetim artırılacağına karar verildi.

Hasat tahminleri ve fiyat beklentileri

Toplantıda paylaşılan Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre; Çanakkale ili 2026 sezonunda yaklaşık 180 bin ton zeytin hasadı yapması bekleniyor. Bu rakam, geçen sezona göre %15 artış gösteriyor. Sektörcüler, global stokların düşük seyrettiğini ve İspanya'daki kuraklığın fiyatları yukarı iteceğini kaydederek, kaliteli yağı 450-500 TL/kg bandında açabileceğini öngördü. Ancak üreticinin eline geçecek net fiyatın, sıkım ücreti ve ambalaj maliyetleri düşüldüğünde 300 TL/kg altına düşmemesi için "minimum garantili alım" modellerinin kooperatifler üzerinden denenmesi önerildi.