Eski SPK Başkanı Gönül için soruşturma izni: "Görevi kötüye kullanma" iddiası

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasası tarihindeki en geniş kapsamlı "fon soruşturması" çerçevesinde, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) eski Başkanı İbrahim Ömer Gönül'ün yargılanması için resmi süreci başlattı. Savcılık, Gönül'ün görev süresince "görevi kötüye kullanma" (TCK madde 257) suçunu işlediğine dair yeterli şüphe bulunduğunu belirterek, onun hakkında soruşturma yürütülebilmesi adına Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan izin talep etti.

Soruşturmanın odak noktası: Portföy yönetim şirketleri

İddianame sürecine dönüşmüş olan bu dosya, 2023 sonbaharında patlak veren ve Türkiye'nin birikim fonları sektörünü sarsan manipülasyon operasyonuyla başladı. İstanbul Emniyet Organize Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, portföy yönetim şirketlerinin (PYS) fon değerleme süreçlerinde sistematik hile yaparak yatırıcıları mağdur ettiğini, bu yapının üst düzeyden muafiyet sağlandığını öne sürüyor. Operasyonda tutuklanan şüpheli sayısı 20'yi bulurken, soruşturma zamanla denetim makamlarına da yayıldı.

Gönül'ün sürece dahil olması

İbrahim Ömer Gönül, Ekim 2018 - Haziran 2023 döneminde SPK Başkanlığı görevini yürüttü. Soruşturmanın odaklandığı PYS işlemlerinin ve fon değerleme manipülasyonlarının büyük kısmı bu dönemde gerçekleşti. Gönül, geçtiğimiz haftalarda İstanbul Adliyesi'ne getirilirken "şüpheli" sıfatıyla ifadesini vermiş, sorulara cevap vermişti. Savcılık, topladığı deliller ve ifadeler ışığında, o dönemdeki en yetkili isim olan Gönül'ün denetim sorumluluğunu ihmal edip muafiyet sağladığı yönünde güçlü bir şüphe oluştuğuna kanaat getirdi.

İzin süreci ve hukuki dayanak

SPK Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanan ve Bakanlar Kurulu onayından geçen üst düzey bir kamu görevlisidir. Bu nitelikteki görevlilerin işlediği suçlarda soruşturma ve kovuşturma, 4483 sayılı Kanun uyarınca ilgili bakanlığın (bu durumda Hazine ve Maliye Bakanlığı) iznine bağlıdır. Bakanlık, dosyayı inceleyip izin verirse Gönül resmi olarak "sanık" konumuna geçebilir, verilmezse dosya tutanakla kalır. Hukuk çevreleri, benzer öncekilerde (örneğin eski bakanlara dair dosyalarda) izin sürecinin aylar sürebileceğini, ancak fon soruşturmasının kamuoyundaki yaygınlığı nedeniyle sürecin hızlandırılabileceğini öngörüyor.

Savcılık tarafından yapılan başvuru resmi kayıtlara işlenmiş durumda. Hazine ve Maliye Bakanlığı Hukuk Müşavirliği'nin yapacağı inceleme sonucunda verilecek kararın, hem piyasa güvenine hem de gelecekteki denetim mekanizmalarına yönelik bir önemsi belirtisi olacağı değerlendiriliyor.