Katalonya'da Sağ Muhafazakâr Yükseliş: Aliança Catalana Anketlerde İkinci Parti Oldu

Katalonya'da 2028 bölgesel seçimlerine yönelik son anketler, siyasi haritayı kökten değiştiren bir tablo ortaya koyuyor. Aliança Catalana, sadece iki yıl önce %3,8'in altındayken, bu ay yayınlanan El Mundo anketinde %16,7 ile PSOE'den sonra ikinci parti konumuna yükseldi. Geleneksel sol bağımsızçı partisi ERC'yi (Gauche Républicaine de Catalogne) 2,6 puan farkla geride bırakan bu yükseliş, bölgedeki "sınırlı özerklik vs. bağımsızlık" ikileminin yerini "göç ve kimlik" ekseninin almaya başladığının en somut göstergesi.

Ripoll'den Parlamento'ya: Orriols Fenomeni

Partinin başına 41 yaşındaki Silvia Orriols geçen çizgisi, 2023 yerel seçimlerde Ripoll belediyesini kazanmasıyla başladı. Ripoll, 2017 Barçelona araba saldırılarının faillerinin çoğunun çıkığı yer olarak bilinir. Orriols, "göçmenlik kimliği eritiyor" mesajıyla hem eski Junts (Sağ Bağımsızçılar) hem de İspanya geneli sağ partisi Vox'tan oy çeken bir taban oluşturdu. Bir yıl sonra Katalan Parlamento'na 2 milletvekili girerek kurumsal meşruiyet kazandı.

Göç ve Güvenlik: Yeni Ayrım Çizgisi

Katalan Hükümeti'nin Temmuz ayındaki anketine göre bölgenin ilk üç sorunu artık konut, göç ve güvenlik. 2017'de listenin başında "İspanya ile ilişkiler" ve "politik memnuniyetsizlik" varken, bugün endişelerin odağı demografik yapı değişimi. Tarihçi Joan Esculies bu değişimi "2017 ekonomik bir kaygıydı, şimdi demografik bir korku" diye özetliyor. Orriols bu damarı şöyle ifade ediyor: "Halk umudu ve kimliğini korumak için mücadele motivasyonunu yeniden buldu. Avrupa hayatta kalmak için kendini koruyor" (Reuters).

Koalisyon İmkânsızlığı ve 11 Eylül Gerilimi

Bu yükselişin bedeli, bağımsızçı blokun çatlakları. Geçen 11 Eylül Katalonya Milli Bayramı'nda Aliança Catalana taraftarları ile solcu gruplar arasında şiddetli olaylar yaşandı. ERC ve Junts gibi geleneksel partiler Aliança ile "hiçbir işbirliği yapmayacağımızı" açıkladı. Bu durum, PSOE'yi iktidardan indirmek için gerekli bağımsızçı çoğunluğun matematiksel olarak neredeyse imkânsız hale getiriyor.

Bağımsızlık Desteği Sabit, Ama Yol Haritası Yok

Paradoks şu: Temmuz anketine göre bağımsızlık desteği %45'te (2017 zirvesi %49) nispeten sağlam. Ancak bu desteği taşıyan blok artık iki kafileye bölündü. Biri "yol haritasız bağımsızlık" diye eleştirdiği ERC/Junts ittifakı, diğeri de "göçmenlik durdurulsun, sonra bağımsızlık" diyen Aliança Catalana. Seçmen Eloi Radovan (19) özetliyor: "ESRC ve Junts 2017 referandumunu ihmal etti, ben ihanet hissediyorum."