Nepal'de 9 gündür tünelde sıkışan 2 işçi kurtarıldı: Ölüm sayısı 1.290'ı geçti

Nepal'in kuzeyindeki Rasuwa ilinde, Çin sınırına yakın Trishuli 3A Hidroelektrik Santrali tünelinde 9 gündür yaşam mücadelesi veren iki işçi, cuma günü gerçekleştirilen dramatik bir operasyonla hayatta kurtarıldı. Kurtarılanlardan biri olan 30 yaşındaki mekanik şef Sanjay Sah stabil durumda iken, 45 yaşındaki mekanik şef Kabir Maharjan yoğun bakımda kritik durumda tedavi görüyor.

Buzul çökmesi başlattı felaket zinciri

Facianın kaynağı, geçen çarşamba sabahı 08:30 sularında Nepal-Çin sınırındaki Himalaya dağlarındaki büyük bir buzul parçasının ayrılmasıydı. Buzul çökmesi, devasa bir heyelan ve aniden gelen ışın selini tetikleyerek her iki ülkenin de vadilerini "sıvı çimento" gibi bir akıntıyla sarstı. Toplumlar uyarısız yakalandı; evler, okullar ve yaşam alanları dakikalar içinde yerle bir oldu.

Resmi rakamlara göre Nepal'de can kaybı 1.290'ı bulurken Çin tarafında bu rakam 21 olarak açıklanıyor. Her iki ülkede de yaklaşık 5.500 kişi hâlâ kayıp listesinde. Kayıpların neredeyse 900'i, bölgedeki hidroelektrik projelerde çalışan işçilere ait.

"Dünya ilkisi" niteliğinde bir kurtarma operasyonu

Kurtarma çalışmalarını danışan jeolog Arnold Dix, operasyonu "tehlikeli ve örneksiz" olarak tanımladı. Tünel girişi heyelan malzemesiyle tamamen bloklanmış, ekipler beş gün boyunca girişin nerede olduğunu bile bilmeden uydu verileri ve proje çizimleriyle "Goldilocks bölgesi" (hayatın sürdürebileceği ideal nokta) olarak adlandırdıkları alanı tespit etti.

Araziye indirilen ekipler, önce çamur ve çamurun altındaki devasa kaya bloklarını (arab boyutunda) patlatarak, ardından tünel içinde el kazması ve kürekle ilerleyerek sıkışan işçilere ulaştı. Dix, "Makinelerle yapamayız, bunu elle yapıyoruz" diyerek operasyonun riskli doğasını vurguladı.

İlk sesler, sonra ışık

Cuma erken saatlerde tünelden yükselen sesler, ekiplere hayatı kanıtladı. Yerel milletvekili Shri Ram Neupane'ye göre kurtarma ekipleri "Panik yapmayın, sizi kurtarıyoruz" diye seslendiklerinde içerden "Tamam" cevabı gelmişti. Kısa süre sonra Sanjay Sah ve Kabir Maharjan, çamur dolu karanlık tünelden sırt çantasıyla taşınıp helikopterle Kathmandu'daki Birendra Ordu Hastanesine (Chhauni) kaldırıldı.

Sah, bir video kaydında takvim takip edemediğini, 40-45 kişinin normalden çok daha kalabalık bir gruptayken felaketin kopulduğunu ve Hindu mantraları okuyarak moralini bozmadığını anlattı. "Herkesin hayatını kurtarmak benim sorumluluğumdu" diyen Sah, tünelin çok uzun olduğunu ve hâlâ içinde insan olabileceğini belirtti.

Diğer tüneller için "yenilenmiş umut"

Bu kurtarma, bölgedeki diğer santrallerde (Trishuli 3B, Upper Trishuli 3A vb.) hâlâ içinde kalan yüzlerce işçi için moral kaynağı oldu. Trishuli karakolunun duvarlarını süsleyen, kaybedenlerin isim, yaş ve milliyet bilgilerini taşıyan afişler, trajedinin boyutunu hatırlatıyor. Çoğu Nepalli, bazısı Koreli ve Çinli olan kayıp işçilerin çoğu reflektörlü giysiler ve güvenlik başlıklarıyla çekilmiş.

Nepal Elektrik Kurumu ve Başbakanlık Ofisi (PMO), operasyonun devam ettiğini, diğer hayatta kalanlara ulaşmak için çabaların yoğunlaştırıldığını bildirdi. Hava karargahı etrafında bir hafta önce onlarca kişinin toplanıp haber beklediği yerde, cuma günü sadece onlarca yakın kalmıştı.