Prof. Dr. Hayat keşfettiği sinek türüne ölen oğlunun adını verdi: 'Efe sonsuza kadar uçuşacak'

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Rüstem Hayat, Erzurum ve çevresindeki 2.500-3.000 metre yükseklikteki alanlarda yaptığı yıllık faunistık çalışmalar sonucunda, bilim dünyasına tanıtılmamış yeni bir sinek türü tespit etti.

Dünyanın en saygın taksonomi dergilerinden Zootaxa'nın Eylül 2026 sayısında yayımlanan makalede tanımlanan tür, Hybotidae (dans sinekleri) familyasına ait Tachydromia efes (Hayat & Kocak, 2026) olarak adlandırıldı. Tür epiteti "efes", 2021 yılında trafik kazası sonucunda 24 yaşında hayatını kaybeden oğlusu Efe Hayat'ın adından ilham alınıyor.

Yüksek dağlık ekosistemlerde gizli bir zenginlik

Prof. Dr. Hayat, çalışmanın 2018-2023 yılları arasında Erzurum'un Palandöken, Şenkaya ve Çat ilçelerine ait yüksek yaylalarda gerçekleştirildiğini açıkladı. "Bu yüksekliklerde sinek çeşitliliği hâlâ tam ortaya konmamış durumda. Tachydromia efes, karanlık kanatları ve özel genital morfolojisiyle akraba türlerden net olarak ayrılıyor" dedi.

Bilimde bir anma töreni

Yeni türün ismini oğlusu Efe'ye adayan Prof. Dr. Hayat, "Bilim, insanı ölümsüzleştirmek için en kalıcı yollarından biridir. Efe doğayı, dağları ve keşfi çok seviyordu. Bu sinek, onun adını taşıyarak sonsuza kadar bu dağlarda uçuşmaya devam edecek" ifadelerini kullandı. Araştırmacı, türün türün endemik olma ihtimalinin yüksek olduğunu, ancak yayılış alanı dar olduğu için IUCN Kırmızı Liste kriterlerine göre "Veri Yetersiz (DD)" veya "Tehlike Altında (VU)" kategorisinde değerlendirilebileceğini kaydetti.

Çalışma, ISUBÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP) destekli "Doğu Anadolu Yüksek Dağlık Sinek Faunası" kapsamında yürütüldü. Makalenin diğer yazarı aynı fakültenin Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kocak oldu.