Tesla Fremont fabrikasında sistematik ırkçılık iddialarıyla tarihi dava başladı

OAKLAND — Kaliforniya Sivil Haklar Bakanlığı (CRD), Tesla'nın Fremont montaj fabrikasında siyahi işçilerin sistematik ırkçılığa maruz kaldığını öne sürerek açtığı tarihi sivil dava, Perşembe günü Oakland federal mahkemesinde görüşmeye başladı. Dava, ABD'nin en büyük elektrikli araç üreticisi olan Tesla'ya karşı bir eyalet ajansı tarafından yürütülen en kapsamlı ırkçılık soruşturması ve yargılama sürecini temsil ediyor.

CRD'nin 2022 yılında açtığı ve 2024'te mahkemeye taşınan davada, Tesla'nın Fremont tesisinde çalışan yüzlerce siyahi işçinin; beyaz işçilere kıyasla daha düşük ücret alındığı, terfi fırsatlarından sistematik olarak uzak tutulduğü, "N-word" (zenci kelimesi) de dahil ırkçı hakaretlerin iş yerinde yaygınlaştığı ve şikayet eden işçilere intikam alındığı iddiası yer alıyor. Ajans, bu uygulamaların Kaliforniya Eşit İstihdam ve Konut Yasası (FEHA) ihlali olduğunu savunuyor.

Soruşturma süreci ve kanıtlar

CRD, 3 yıllık soruşturma süresince Tesla'nın iç iletişim kayıtlarını, insan kaynakları verilerini, işe alım ve terfi istatistiklerini ve 100'ü aşkın işçi ifadesini incelediğini belirtiyor. Ajans yetkilileri, siyahi işçilerin "genel montaj" ve "govde mağazası" gibi fiziksel olarak daha ağır ve daha az ödüllendirici departmanlara sevk edildiğini, beyaz işçilerin ise "kalite kontrol" ve "mühendislik" gibi daha yüksek maaşlı pozisyonlara yönlendirildiğini ortaya koyduğunu ifade ediyor.

Dava dilekçesinde, Tesla yönetiminin ırkçı dil kullanımına ve tacize dair bildirimlerin "ciddiye alınmadığını", hatta bazı yöneticilerin bu kültürü teşvik ettiğini öne sürülüyor. CRD, Tesla'dan geçmiş ücret farklarının tazmin edilmesi, sistematik değişikliklerin yapılması ve cezai yaptırımlar talep ediyor.

Tesla'nın savunması

Tesla, iddiaları "temelsiz" ve "siyasi bir ajanda hizmet eden" olarak reddediyor. Şirket avukaları, CRD'nin istatistiksel analizlerinin metodolojik hatalar içerdiğini, maaş farklarının deneyim, performans ve eğitim gibi meşru faktörlerden kaynaklandığını savunuyor. Tesla ayrıca, 2021'den bu yana "çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık" programlarına yatırım yapıldığını, anonim şikayet hatları kurulduğunu ve disiplin süreçlerinin güçlendirildiğini belirtiyor.

Elon Musk, dava süreci boyunca platformunda (X) paylaşımlarda CRD'yi "yargı dışı infaz" yapmaya çalışan bir ajans olarak tanımladı ve şirketin "ırkçı olmayan en kapsayıcı işverenlerden biri" olduğunu 주장했다.

Sektörel etkiler ve önemi

Uzmanlar, bu davanın sonucunun teknoloji ve üretim sektörü için bir ön oluşturacağını, özellikle federal EEOC (Eşit İstihdam Fırsatı Komisyonu) ile eyalet düzeyindeki sivil haklar ajansları arasındaki koordinasyonu test edeceğini belirtiyor. Dava, 2023'te Tesla'ya karşı ayrı bir kolektif iş davası açan işçilerin avukatları tarafından da yakından takip ediliyor.

Mahkeme, dava sürecinin aylar süreceğini, tanık dinlemelerinin ve belge keşfinin önümüzdeki haftalarda yoğunlaşacağını sinyallerdi. CRD yetkilileri, "Bu dava sadece Tesla hakkında değil, ABD üretim sektöründe siyahi işçilerin karşılaştığı yapısal engeller hakkında" konuştu.