TZYMB Konya: Bahri Dağdaş arazileri yapılaşmaya açılırsa yerli tohum egemenliği bitiyor

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği (TZYMB) Konya Şubesi, Meram ilçesinde yer alan ve Türkiye'nin en köklü tarım araştırma enstitülerinden biri olan Bahri Dağdaş Uluslararası Tarım Araştırma ve Eğitim Enstitüsü (UTAE) arazilerinin bir kısmının imar planı değişikliği yoluyla yapılaşmaya açılmasında hazırlanan kabullere karşı sert bir duruş sergiledi. Birliğin dün yaptığı yazılı açıklamada, enstitü arazilerinin "ülkenin gıda güvenliği ve yerli tohum egemenliği için stratejik bir kırmızı çizgi" tanımlandığı belirtildi.

110 yıllık gene bankası tehlike altında

1914'te "Bahri Dağdaş Tohum İslah ve Çiftlik Müdürlüğü" adıyla kurulan enstitü, Türkiye'nin ilk resmi tohum ısla istasyonudur. Özellikle kuraklığa dayanıklı buğday, arpa ve nohut çeşitlerinin yetiştirildiği, Türkiye Tohum Gene Bankası'nın ana deposunun da bulunduğu bu araziler, son dönemde Konya'nın kentsel genişlemesi ve Organize Sanayi Bölgesi (OSB) genişletme planları nedeniyle kiraz巧 (kiraz) üzerinde duruyor. TZYMB Konya Şube Başkanı Müh. Ali Rıza Çelik, yaptığı açıklamada "Burada üretilen her bir tohum, sadece bir tarım girdisi değil, iklim değişliğiyle mücadelede hayati bir genetik kaynaktır. Bu araziler betonla örtülürse, 110 yıldır sürdürülen ısla çalışmaları ve yerli tohum egemenliğimiz geri dönüşsüz bir şekilde zarar görecektir" ifadelerini kullandı.

İmar planı değişikliği gündemde

Konya Büyükşehir Belediyesi'nin onayına sunulan ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliği taslağına göre; enstitüye ait yaklaşık 600 dekara yakın arazi, "Kentsel Donatı Alanı" ve "Özel Kullanımlı Alan" olarak yeniden sınıflandırılarak yapılaşmaya açılmak isteniyor. Birliğin edindiği bilgilere göre, ilgili plan değişikliği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan gerekli görüşlerin alındığı, kararın nihai onay sürecine girdiği öğreniliyor. TZYMB, bu kararın 2960 sayılı Tarım Reforması Kanunu'nun 17. maddesi ve 5403 sayılı Tarım Alanlarının Korunması Kanunu'nun ilgili hükümleriyle çeliştiğini, tarım arazisinin kanunen koruma statüsünden çıkarılamayacağını savunan bir hukuki değerlendirme raporu da hazırladığını bildirdi.

Tarım Bakanlığı'ndan net bekleme

Birliğin bildirisinde, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu süreçte "koruyucu" rolünün devreye girmesi çağrısı yapıldı. "Bahri Dağdaş, sadece Konya'nın değil, Anadolu'nun ve Ortadoğu'nun tohum hafızasıdır. Bu arazilerin işgaline müsaade eden her kurum ve kişi, gelecek nesillerin gıda güvenliğine karşı sorumluluktan kaçamaz" denilen metinde, kararların durdurulması ve arazilerin tarım araştırmasına ayrılmış statüsünün korunduğu bir kararnamenin Çevre Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı'na iletileceği aktarıldı. Konya Valiliği ve Tarım ve Orman Bakanlığı Konya İl Müdürlüğü'nden henüz resmi bir geri bildirim gelmedi.